بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ‎

35-سۈرە فاتىر مەككەدە نازىل بولغان، 45 ئايەت

ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ياراتقان، پەرىشتىلەرنى ئىككى قاناتلىقتىن، ئۈچ قاناتلىقتىن، تۆت قاناتلىقتىن ئەلچىلەر قىلغان ئاللاھقا ھەمدۇسانالار بولسۇن. ئاللاھ يارىتىشتا خالىغىنىنى زىيادە قىلىدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ھەر نەرسىگە قادىردۇر.‏
1




ئاللاھ ئىنسانلارغا قانداقلا بىر رەھمەتنى ئاچسا، ئۇنى ھېچ تۇتۇپ قالغۇچى يوق. ئاللاھ نېمىنى تۇتۇپ قالسا، ئۇنى ئاللاھتىن كېيىن ھېچ ئەۋەتكۈچى يوق. ئاللاھ ئەزىزدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
2




ئى ئىنسانلار! ئاللاھنىڭ سىلەرگە ئاتا قىلغان نېمىتىنى ياد ئېتىڭلار. ئاللاھتىن باشقا ياراتقۇچى بارمۇ؟ ئۇ سىلەرگە ئاسماندىن ۋە زېمىندىن رىزىق بېرىۋاتىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ ئىلاھ يوقتۇر. قانداقمۇ بۇرۇلۇپ كېتىدىغانسىلەر؟
3




ئى مۇھەممەد! ئەگەر بۇ مۇشرىكلار سېنى يالغانچى دېسە، بىلگىنكى، سەندىن بۇرۇن ئۆتكەن ئەلچىلەرمۇ يالغانچى دېيىلگەن ئىدى. ئىشلار ئاللاھقىلا قايتۇرۇلىدۇ.‏
4




ئى ئىنسانلار! ئاللاھنىڭ ۋەدىسى ھەقتۇر. سىلەرنى دۇنيا ھاياتى ئالدىمىسۇن. ئالدامچى شەيتان سىلەرنى ئاللاھ بىلەن ئالدىمىسۇن[1].‏
5




شۈبھىسىزكى، شەيتان سىلەرنىڭ دۈشمىنىڭلاردۇر. ئۇنى دۈشمەن تۇتۇڭلار. ئۇ ئۆز گۇرۇھىنى دوزاخ ئەھلىدىن بولۇشقا چاقىرىدۇ.‏
6




كافىرلار قاتتىق ئازابقا دۇچار قىلىنىدۇ. ئىمان ئېيتىپ ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلار مەغپىرەتكە ۋە كاتتا ئەجىرگە ئېرىشىدۇ.‏
7




يامان ئەمىلى ئۆزىگە چىرايلىق كۆرسىتىلىپ، ئۇنى ياخشى ئەمەل دەپ كۆرگەن كىشىچۇ؟- ئاللاھ خالىغان كىشىنى ئازدۇرىدۇ، خالىغان كىشىنى ھىدايەت قىلىدۇ- ئۇنداقلار ئۈچۈن ھەسرەت چەكمە! ئاللاھ ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىنى بىلىپ تۇرماقتا.‏
8




ئاللاھ شۇنداق زاتكى، شاماللارنى ئەۋەتىدۇ، شاماللار بۇلۇتلارنى قوزغايدۇ. ئاندىن بىز ئۇ بۇلۇتلارنى ئۆلۈك يەرگە ھەيدەيمىز، ئاندىن ئۇلار بىلەن ئۆلۈك زېمىننى تىرىلدۈرىمىز. ئۆلۈكلەرنى قايتا تىرىلدۈرۈش مانا شۇنداقتۇر.‏
9




كىم ئىززەتنى ئىرادە قىلىدىكەن، بىلسۇنكى، ئىززەتنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭدۇر. ياخشى سۆزلەر ئاللاھقا يۈكسىلىدۇ، ياخشى ئەمەل ئۇلارنى يۈكسەلدۈرىدۇ. يامان ئىشلارنى پىلانلاۋاتقانلار قاتتىق ئازابقا دۇچار قىلىنىدۇ. ئۇلارنىڭ پىلانى ئەمەلگە ئاشمايدۇ.‏
10




ئاللاھ سىلەرنى تۇپراقتىن، ئاندىن ئۇرۇقلانغان تۇخۇمدىن ياراتتى، ئاندىن سىلەرنى جۈپلەر قىلدى. ھېچبىر چىشى ئاللاھنىڭ خەۋىرى بولماستىن ھامىلىدار بولمايدۇ، ھەم تۇغمايدۇ. ئۆمرى ئۇزارتىلغان كىشىنىڭ ئۆمرىنىڭ ئۇزارتىلىشى، ئۇنىڭ ئۆمرىدىن قىسقارتىلىشى ئەلۋەتتە بىر كىتابتا مەۋجۇتتۇر. شۈبھىسىزكى، بۇ ئاللاھقا ئاساندۇر. ‏
11




ئىككى دېڭىز ئوخشاش بولمايدۇ. بىرى شېرىندۇر، تاتلىقتۇر، سۈيى ئاسان ئىچىلىدۇ ۋە ئاسان سىڭىدۇ. يەنە بىرى تۇزلۇقتۇر، ئاچچىقتۇر. سىلەر ئۇلارنىڭ ھەر بىرىدىن يېڭى گۆش يەيسىلەر، تاقايدىغان زىننەت بۇيۇملىرىڭلارنى چىقىرىسىلەر. سەن ئۇلاردا سۇنى يېرىپ كېتىۋاتقان كېمىلەرنى كۆرىسەن، بۇ ئاللاھنىڭ پەزلىدىن تەلەپ قىلىشىڭلار ۋە شۈكۈر قىلىشىڭلار ئۈچۈندۇر.‏
12




ئاللاھ كېچىنى كۈندۈزگە قېتىپ كۈندۈزنى ئۇزارتىدۇ، كۈندۈزنى كېچىگە قېتىپ كېچىنى ئۇزارتىدۇ. ئاللاھ قۇياشنى ۋە ئاينى بويسۇندۇرغان. ئۇلارنىڭ ھەر بىرى بەلگىلەنگەن ئەجەلگە قەدەر ئۆز ئوربىتىسىدا ئايلىنىپ تۇرىدۇ. ئەنە شۇ ئاللاھتۇر، سىلەرنىڭ رەببىڭلاردۇر، ھەر نەرسىنىڭ ئىگىسىدۇر. سىلەرنىڭ ئاللاھنى قويۇپ دۇئا قىلىۋاتقان زاتلىرىڭلار قىلچىلىك نەرسىگىمۇ ئىگە بولالمايدۇ.‏
13




ئۇلارغا دۇئا قىلساڭلار دۇئايىڭلارنى ئاڭلىمايدۇ، ئاڭلىغان تەقدىردىمۇ ئىجابەت قىلالمايدۇ. ئۇلار قىيامەت كۈنى سىلەرنىڭ ئۇلارنى ئاللاھقا شېرىك قىلغانلىقىڭلارنى رەت قىلىدۇ. ھېچكىم ساڭا ھەر نەرسىدىن خەۋەردار زاتتەك خەۋەر بېرەلمەيدۇ.‏
14




ئى ئىنسانلار! سىلەر ئاللاھقا موھتاجسىلەر. ئاللاھ بولسا، ھېچ نەرسىگە موھتاج ئەمەستۇر، مەدھىيەگە لايىقتۇر.‏
15




ئاللاھ خالىسا سىلەرنى كەتكۈزۈۋېتىپ يېڭى خەلق كەلتۈرىدۇ.‏
16




بۇ ئاللاھقا تەس ئەمەس.‏
17




ھېچبىر گۇناھكار باشقىسىنىڭ گۇناھىنى ئۈستىگە ئالمايدۇ. ئەگەر گۇناھى ئېغىر بولغان كىشى گۇناھ يۈكىنى ئۈستىگە ئېلىش ئۈچۈن باشقىسىنى ياردەمگە چاقىرسا، ئۇنىڭ يۈكىدىن ھېچبىر نەرسە ئۇ باشقىسى تەرىپىدىن ئۈستىگە ئېلىنمايدۇ، ئۇ باشقىسى ئۇنىڭ تۇغقىنى بولغان تەقدىردىمۇ. سەن پەقەت رەببىنى كۆرمەي تۇرۇپ، ئۇنىڭدىن ئەيمىنىدىغان، نامازنى تولۇق ۋە داۋاملىق ئۆتەيدىغانلارنىلا ئاگاھلاندۇرىسەن. كىم ئۆزىنى پاك تۇتسا، ئۆزى ئۈچۈن پاك تۇتىدۇ. ئاخىرى قايتىپ بارىدىغان جاي ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدۇر.‏
18




كور ئادەم بىلەن كۆرگۈچى ئادەم ئوخشاش بولمايدۇ.‏
19




قاراڭغۇلۇقلار بىلەن يورۇقلۇق ئوخشاش بولمايدۇ.‏
20




سايە بىلەن ئىسسىق ئوخشاش بولمايدۇ.‏
21




تىرىكلەر بىلەن ئۆلۈكلەر ئوخشاش بولمايدۇ. ئاللاھ خالىغان كىشىگە ئاڭلىتىدۇ. سەن قەبىرلەردىكى كىشىلەرگە ئاڭلىتالمايسەن.‏
22




سەن پەقەتلا بىر ئاگاھلاندۇرغۇچىسەن.‏
23




بىز سېنى خۇش خەۋەر بەرگۈچى ۋە ئاگاھلاندۇرغۇچى قىلىپ ھەق بىلەن ئەۋەتتۇق. ئاگاھلاندۇرغۇچى ئەۋەتىلمىگەن ھېچبىر ئۇممەت يوقتۇر.‏
24




ئى مۇھەممەد! ئەگەر بۇ مۇشرىكلار سېنى يالغانچى دېسە، بىلگىنكى، بۇلاردىن ئىلگىرىكىلەرمۇ يالغانچى دېگەن ئىدى. ئەلچىلىرى ئۇلارغا روشەن دەلىللەرنى، سەھىپىلەرنى ۋە نۇرلۇق كىتابنى ئېلىپ كەلگەن ئىدى.‏
25




ئاندىن مەن كافىرلارنى جازالىدىم. ئۇلارغا كۆرسەتكەن قارشىلىقىم قانداق بولدى؟
26




كۆرمىدىڭمۇ؟ ئاللاھ ئاسماندىن سۇ چۈشۈردى. ئاندىن بىز ئۇ سۇ بىلەن رەڭگارەڭ مېۋىلەرنى چىقاردۇق. تاغلارنىڭمۇ رەڭگارەڭ- ئاق، قىزىل يوللىرى، قاپقارا قىسىملىرى بار.‏
27




ئىنسانلارنىڭمۇ، جانلىقلارنىڭمۇ، تۆگە، كالا، قوي ۋە ئۆچكىلەرنىڭمۇ ئەنە شۇنداق ھەر خىل رەڭدىكىلىرى بار. ئاللاھنىڭ بەندىلىرى ئىچىدە ئاللاھتىن پەقەت ئالىملارلا ئەيمىنىدۇ[2]. ئاللاھ ئەزىزدۇر، مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر.‏
28




شۈبھىسىزكى، ئاللاھنىڭ كىتابىنى تىلاۋەت قىلىدىغان، نامازنى تولۇق ۋە داۋاملىق ئۆتەيدىغان، بىز بەرگەن رىزىقتىن ياخشى يولدا يوشۇرۇن ۋە ئاشكارا چىقىم قىلىدىغان كىشىلەر، ھەرگىزمۇ كاساتلاشمايدىغان تىجارەت ئۈمىد قىلسا بولىدۇ.‏
29




چۈنكى ئاللاھ ئۇلارغا ئەجىرلىرىنى تولۇق بېرىدۇ ۋە ئۇلارغا ئارتۇق ئىنئام ئاتا قىلىدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، شۈكۈر قىلغۇچىغا كۆپ ئىنئام ئاتا قىلغۇچىدۇر.‏
30




ئى مۇھەممەد! بىز ساڭا ۋەھىي قىلغان كىتاب ھەقتۇر. ئۆزىدىن بۇرۇن نازىل قىلىنغان كىتابلارنى تەستىقلىغۇچىدۇر. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ بەندىلىرىدىن خەۋەرداردۇر، ئۇلارنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر.‏
31




ئاندىن بىز كىتابنى بەندىلىرىمىزدىن ئۆزىمىز تاللىغان كىشىلەرگە مىراس قىلىپ بەردۇق. ئۇلارنىڭ بەزىسى ئۆزىگە زۇلۇم قىلغۇچىدۇر، بەزىسى ئوتتۇرا ھال يول تۇتقۇچىدۇر، بەزىسى ئاللاھنىڭ رۇخسىتى بىلەن ياخشى ئىشلارنى قىلىشتا ئالدىغا ئۆتۈپ كەتكۈچىدۇر. ئەنە شۇ كاتتا پەزلدۇر.‏
32




ئۇ پەزل ئەدن جەننەتلىرىدۇر. ئۇلار ئۇ جەننەتلەرگە كىرىدۇ، ئۇ جەننەتلەردە ئالتۇن بىلەزۈكلەر ۋە مەرۋايىتلار بىلەن زىننەتلىنىدۇ، ئۇلارنىڭ كىيىملىرى يىپەكتىن بولىدۇ.‏
33




ئۇلار مۇنداق دەيدۇ: «بىزدىن غەم-قايغۇنى كەتكۈزۈۋەتكەن ئاللاھقا ھەمدۇسانالار بولسۇن. شۈبھىسىزكى، رەببىمىز مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، شۈكۈر قىلغۇچىغا كۆپ ئىنئام ئاتا قىلغۇچىدۇر.‏
34




ئاللاھ ئۆز پەزلى بىلەن بىزنى ئەبەدىي يۇرتقا يەرلەشتۈردى. بىز بۇ يۇرتتا ھېچ ھارمايمىز ۋە ھېچ چارچىمايمىز».‏
35




كافىرلارغا كەلسەك، ئۇلار جەھەننەم ئوتىغا دۇچار قىلىنىدۇ. ئۇلارنىڭ ئۆلۈشىگە ھۆكۈم قىلىنمايدۇ- بۇ تەقدىردە ئۆلۈپ كېتىشكەن بولاتتى-، ئۇلارنىڭ ئازابى يەڭگىللىتىلمەيدۇ. بىز ھەرقانداق تۇزكورنى ئەنە شۇنداق جازالايمىز.‏
36




ئۇلار ئۇ ئوتنىڭ ئىچىدە: «رەببىمىز! بىزنى چىقارغىن، قىلغان ئەمەللىرىمىزدىن باشقا ياخشى ئەمەللەر قىلايلى» دەپ يالۋۇرۇپ توۋلىشىدۇ. بۇ چاغدا بىز ئۇلارغا مۇنداق دەيمىز: «سىلەرنى دۇنيادا نەسىھەت ئالىدىغان كىشى نەسىھەت ئالغۇدەك زامان ياشاتمىدۇقمۇ؟ سىلەرگە ئاگاھلاندۇرغۇچى كەلگەن ئىدىغۇ! ئەمدى تېتىڭلار! زالىملارغا ھېچقانداق ياردەمچى يوقتۇر».‏
37




شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ غەيبىنى بىلگۈچىدۇر. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ دىللاردىكىنى بىلگۈچىدۇر.‏
38




ئاللاھ شۇنداق زاتكى، سىلەرنى زېمىندا ئورۇنباسارلار قىلدى. كىم كافىر بولسا ئۆزىگە كافىر بولىدۇ. كافىرلارنىڭ كۇفرىلىقى ئۆزلىرىگە ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا پەقەت نەپرەت ئارتتۇرىدۇ، كافىرلارنىڭ كۇفرىلىقى ئۆزلىرىگە پەقەت زىيان ئارتتۇرىدۇ.‏
39




مۇشرىكلارغا ئېيتقىنكى: «سىلەر ئاللاھنى قويۇپ دۇئا قىلىۋاتقان زاتلىرىڭلارغا قاراپ باقتىڭلارمۇ؟ ماڭا كۆرسىتىپ بېقىڭلار قېنى! ئۇلار زېمىندىن نېمە ياراتتى ياكى ئۇلارنىڭ ئاسمانلاردا شېرىكچىلىكى بارمۇ ۋە ياكى ئۇلارغا بىز كىتاب بەرگەن بولۇپ، ئۇلار ئۇ كىتابتىكى دەلىللەرگە ئاساسەن ئىش قىلامدۇ؟» ياق، ئۇ زالىملار بىر-بىرىنى پەقەتلا يالغان ۋەدىلەر بىلەن ئالدايدۇ.‏
40




ئاللاھ ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى زاۋال تېپىشتىن ساقلاۋاتىدۇ. ئەگەر ئۇلار زاۋال تاپىدىغان بولسا، ئۇلارنى ئاللاھتىن باشقا ھېچكىم تۇتۇپ تۇرالمايدۇ. ئۇ ھەلىيمدۇر، مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر.‏
41




ئۇلار: «ئەگەر بىزگە ئاگاھلاندۇرغۇچى كەلسە، ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، ئۇممەتلەرنىڭ ئەڭ ھىدايەت تاپقۇچىسى ئەلۋەتتە بىز بولىمىز» دەپ كۈچلۈك قەسەم قىلدى. لېكىن ئاگاھلاندۇرغۇچى كەلگەندە ئۇلار تېخىمۇ ئۈركۈپ كېتىشتى.‏
42




ئۇلار زېمىندا چوڭچىلىق قىلىش ۋە باشقىلارغا ئورا كولاش ئۈچۈن شۇنداق قىلدى. ھالبۇكى، ئورىنى كىم كولىسا ئۆزى چۈشىدۇ. ئۇلار ئاللاھنىڭ ئىلگىرىكىلەرگە ئىجرا قىلغان ئۆزگەرمەس قانۇنىنىڭ ئۆزلىرىگە ئىجرا قىلىنىشىنىلا كۈتۈۋاتىدۇ. سەن ئاللاھنىڭ قانۇنىنىڭ ئۆزگەرگەنلىكىنى كۆرەلمەيسەن. سەن ئاللاھنىڭ قانۇنىنىڭ تېگىشلىك بولمىغانلارغا ئىجرا قىلىنغانلىقىنىمۇ كۆرەلمەيسەن.‏
43




ئۇلار يەر يۈزىدە سەير قىلىپ، ئۆزلىرىدىن بۇرۇن ئۆتكەنلەرنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ قانداق بولغانلىقىغا قارىمىدىمۇ؟ ئۇلار بۇلاردىن كۈچلۈك ئىدى. ئاسمانلاردا ۋە زېمىندا ئاللاھنىڭ قۇدرىتىگە قارشى تۇرالايدىغان ھېچ نەرسە يوقتۇر. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ بىلىپ تۇرغۇچىدۇر، قادىردۇر.‏
44




ئەگەر ئاللاھ ئىنسانلارنى قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن دەرھال جازالايدىغان بولسا ئىدى، يەر يۈزىدە ھېچبىر جانلىق قويمىغان بولاتتى. لېكىن ئاللاھ ئۇلارنى بەلگىلەنگەن ئەجەلگە قەدەر كېچىكتۈرىدۇ. ئۇلارنىڭ مۇددىتى توشقاندا، ئاللاھ قىلىدىغىنىنى قىلىدۇ. چۈنكى ئاللاھ بەندىلىرىنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر.
45