بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ‎

8-سۈرە ئەنفال مەدىنەدە نازىل بولغان، 75 ئايەت

ئى مۇھەممەد! ئۇلار سەندىن غەنىيمەتلەر توغرۇلۇق سورايدۇ. ئېيتقىنكى: «غەنىيمەتلەر ئاللاھنىڭ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىنىڭدۇر. ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلىڭلار، ئاراڭلارنى تۈزەڭلار، ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا ئىتائەت قىلىڭلار. ئەگەر مۇئمىن بولساڭلار».‏
1




شۈبھىسىزكى، مۇئمىنلار شۇنداق كىشىلەركى، ‹ئاللاھ› دېيىلسە قورقۇپ يۈرەكلىرى تىترەيدۇ، ئۆزلىرىگە ئاللاھنىڭ ئايەتلىرى تىلاۋەت قىلىنسا ئىمانلىرى زىيادە بولىدۇ، رەببىگىلا تەۋەككۇل قىلىدۇ.‏
2




ئۇلار شۇنداق كىشىلەركى، نامازنى تولۇق ۋە داۋاملىق ئۆتەيدۇ ۋە بىز بەرگەن رىزىقتىن چىقىم قىلىدۇ.‏
3




ئەنە شۇلار ھەقىقىي مۇئمىنلاردۇر. ئۇلار ئۈچۈن رەببىنىڭ ھۇزۇرىدا دەرىجىلەر، مەغپىرەت ۋە ئېسىل رىزىق بار.‏
4




رەببىڭ سېنى ھەق ئۈچۈن ئۆيۈڭدىن چىقارغاندىمۇ ئەھۋال شۇنداق بولغان. ئۇ چاغدىمۇ مۇئمىنلاردىن بىر گۇرۇھ ھېچ مەمنۇن ئەمەس ئىدى[1]. ‏
5




ئۇلار ھەق ئېنىق ئوتتۇرىغا چىققاندىن كېيىن خۇددى كۆرۈپ تۇرۇپ ئۆلۈمگە ھەيدىلىۋاتقاندەك سەن بىلەن ئۇ ھەق توغرىسىدا مۇنازىرىلىشەتتى.‏
6




ئاللاھ سىلەرگە ئۇ ئىككى گۇرۇھتىن بىرىنى، «ئۇ چوقۇم سىلەرنىڭ بولىدۇ» دەپ ۋەدە قىلاتتى. سىلەر قورال-ياراغسىز ۋە كۈچ-قۇۋۋەتسىز بولغىنىنىڭ سىلەرنىڭ بولۇشىنى ئارزۇ قىلاتتىڭلار. ئاللاھ سۆزلىرى بىلەن ھەقنى ئۈستۈن قىلىشنى ۋە كافىرلارنىڭ يىلتىزىنى قۇرۇتۇشنى ئىرادە قىلاتتى.‏
7




بۇ ئاللاھنىڭ گۇناھكارلار خالىمىسىمۇ ھەقنى ئۈستۈن، باتىلنى بەربات قىلىشى ئۈچۈن ئىدى.‏
8




ئۇ چاغدا سىلەر رەببىڭلاردىن ياردەم تىلىگەن ئىدىڭلار، ئۇ: «مەن سىلەرگە ئارقىمۇئارقا كېلىدىغان مىڭ پەرىشتە بىلەن ياردەم قىلىمەن» دەپ دۇئايىڭلارنى ئىجابەت قىلغان ئىدى.‏
9




ئاللاھ بۇ ياردەمنى خۇش خەۋەر بېرىش ۋە كۆڭلۈڭلارنى خاتىرجەم قىلىش ئۈچۈنلا قىلدى. نۇسرەت پەقەت ئاللاھ تەرىپىدىنلا كېلىدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئەزىزدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
10




ئۇ چاغدا ئاللاھ سىلەرنى خاتىرجەم قىلىش ئۈچۈن مۈگدەتكەن ئىدى. سىلەرنى پاكلاش، سىلەردىن شەيتاننىڭ مەينىتىنى كەتكۈزۈش، قەلبىڭلارنى پۈتۈنلەش ۋە قەدەملىرىڭلارنى مەزمۇت قىلىش ئۈچۈن ئاسماندىن ئۈستۈڭلارغا سۇ چۈشۈرگەن ئىدى.‏
11




ئۇ چاغدا رەببىڭ پەرىشتىلەرگە ۋەھىي قىلغان ئىدى: مەن چوقۇم سىلەر بىلەن بىللە. قېنى مۇئمىنلارنى جاسارەتلەندۈرۈڭلار. يېقىندا كافىرلارنىڭ قەلبلىرىگە قورقۇنچ سالىمەن. قېنى ئۇلارنىڭ بويۇنلىرىنىڭ ئۈستىگە ئۇرۇڭلار ۋە ئۇلارنىڭ ھەر بارمىقىغا ئۇرۇڭلار! ‏
12




بۇنىڭ سەۋەبى شۇكى، ئۇلار ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا قارشىلىق قىلدى. كىم ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا قارشىلىق قىلىدىكەن، بىلىپ قويسۇنكى ئاللاھنىڭ جازاسى قاتتىقتۇر.‏
13




ئى كافىرلار! ئەنە شۇ سىلەرنىڭ جازايىڭلاردۇر. ھازىرچە ئۇنى تېتىڭلار. كافىرلارغا دوزاخ ئوتىنىڭ ئازابىنىڭمۇ بارلىقىنى بىلىپ قويۇڭلار.‏
14




ئى مۇئمىنلار! كافىرلار قوشۇنى بىلەن توقۇنۇشقان چېغىڭلاردا، ئۇلارغا ئارقاڭلارنى قىلماڭلار.‏
15




كىم ئۇ كۈندە ئۇلارغا ئارقىسىنى قىلسا- ئۇرۇش تاكتىكىسىغا ئاساسەن يەر ئالماشتۇرغۇچى ياكى باشقا بىر قىسىمغا قوشۇلغۇچى بۇنىڭدىن مۇستەسنا-، ئۇ ئەلۋەتتە ئاللاھ تەرىپىدىن غەزەپكە ئۇچرايدۇ. ئۇلارنىڭ ئورنى جەھەننەمدۇر. ئۇ نېمىدېگەن يامان جاي!‏
16




ئى مۇئمىنلار! ئۇلارنى سىلەر ئۆلتۈرمىدىڭلار، لېكىن ئۇلارنى ئاللاھ ئۆلتۈردى. ئى مۇھەممەد! ئاتقان چېغىڭدا سەن ئاتمىدىڭ، لېكىن ئاللاھ ئاتتى. بۇ مۇئمىنلارنى چىرايلىقچە سىناش ئۈچۈن ئىدى. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.‏
17




بۇ مۇشۇنداقتۇر. ئاللاھ كافىرلارنىڭ ھىيلىسىنى ئاجىزلاشتۇرغۇچىدۇر.‏
18




ئەگەر غەلىبە تىلىسەڭلار، ئەنە سىلەرگە غەلىبە كەلدى. ئەگەر توختىساڭلار، بۇ سىلەر ئۈچۈن ياخشىدۇر[2]. ئەگەر قايتساڭلار، بىزمۇ قايتىمىز[3]. قوشۇنۇڭلار ھەرقانچە كۆپ بولسىمۇ سىلەردىن ھېچنېمە دەپئى قىلالمايدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ مۇئمىنلار بىلەن بىللىدۇر.‏
19




ئى مۇئمىنلار! ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا ئىتائەت قىلىڭلار، ئاڭلاپ تۇرۇپ ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈمەڭلار،
20




ئاڭلىمىسىمۇ: «ئاڭلىدۇق» دېگەن كىشىلەردەك بولماڭلار.‏
21




شۈبھىسىزكى، ئاللاھنىڭ نەزىرىدە جانلىقلارنىڭ ئەڭ يامىنى ئەقلىنى ئىشلەتمەيدىغان گاس-گاچىلاردۇر.‏
22




ئەگەر ئاللاھ ئۇلاردا بىرەر ياخشىلىق بار دەپ بىلسە ئىدى، ئەلۋەتتە ئۇلارغا ئاڭلىتاتتى. ئۇلارغا ئاڭلاتقان تەقدىردە، ئۇلار يەنە يۈز ئۆرۈيتتى. ئۇلار يۈز ئۆرۈگۈچى كىشىلەردۇر.‏
23




ئى مۇئمىنلار! رەسۇلۇللاھ سىلەرنى، سىلەرگە ھايات بېغىشلايدىغان نەرسىگە چاقىرسا، ئاللاھنىڭ ۋە رەسۇلۇللاھنىڭ چاقىرىقىنى قوبۇل قىلىڭلار. بىلىڭلاركى، ئاللاھ كىشى بىلەن ئۇنىڭ قەلبى ئارىسىدا توسالغۇ بولىدۇ، سىلەر ئۇنىڭ ھۇزۇرىغا يىغىلىسىلەر.‏
24




شۇنداق فىتنىدىن ساقلىنىڭلاركى، ئۇنىڭ زىيىنى ئاراڭلاردىكى زالىملارغىلا يەتمەيدۇ[4]. بىلىڭلاركى، ئاللاھنىڭ جازاسى بەك قاتتىقتۇر.‏
25




ئەسلەڭلاركى، سىلەر ئۆز ۋاقتىدا يەر يۈزىدە بوزەك قىلىنغان ئاز سانلىق ئىدىڭلار. ئىنسانلارنىڭ سىلەرنى تۇيۇقسىز تۇتۇۋېلىپ ئېلىپ كېتىشىدىن قورقاتتىڭلار، ئاندىن ئاللاھ سىلەرگە يەر-زېمىن بەردى، ئۆز نۇسرىتى بىلەن سىلەرنى كۈچلەندۈردى ۋە سىلەرگە پاك نەرسىلەردىن رىزىق بەردى. شۈكۈر قىلغايسىلەر!‏
26




ئى مۇئمىنلار! ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا خىيانەت قىلماڭلار، بىلىپ تۇرۇپ ئامانەتلىرىڭلارغا خىيانەت قىلماڭلار.‏
27




بىلىڭلاركى، ماللىرىڭلار ۋە بالىلىرىڭلار سىناقتۇر، ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا بۈيۈك مۇكاپات بار.‏
28




ئى مۇئمىنلار! ئەگەر ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلساڭلار، ئاللاھ سىلەرگە توغرا بىلەن خاتانى ئايرىش قابىلىيىتى بېرىدۇ، گۇناھلىرىڭلارنى يوققا چىقىرىدۇ ۋە سىلەرگە مەغپىرەت قىلىدۇ. ئاللاھ كاتتا پەزل ئىگىسىدۇر.‏
29




ئى مۇھەممەد! ئۆز ۋاقتىدا كافىرلار سېنى قاماققا ئېلىش ياكى ئۆلتۈرۈش ۋە ياكى يۇرتۇڭدىن ھەيدەپ چىقىرىۋېتىش ئۈچۈن ساڭا ھىيلە-مىكىر قىلغان ئىدى، ئاللاھ ئۇلارنىڭ ھىيلە-مىكىرلىرىنى بەربات قىلغان ئىدى. ئاللاھ ھىيلە-مىكىرنى بەربات قىلغۇچىلارنىڭ ئەڭ ياخشىسىدۇر.‏
30




ئۇلارغا ئايەتلىرىمىز تىلاۋەت قىلىنسا، «ئاڭلىدۇق، خالىساق ئۇنداق سۆزنى بىزمۇ ئەلۋەتتە قىلاتتۇق. بۇ پەقەت بۇرۇنقىلارنىڭ ئەپسانىلىرى» دېدى.‏
31




ئۇلار ئۆز ۋاقتىدا: «ئى ئاللاھ! ئەگەر بۇ قۇرئان سېنىڭ تەرىپىڭدىن نازىل قىلىنغان ھەق كىتاب بولىدىغان بولسا، ئۈستىمىزگە ئاسماندىن تاش ياغدۇرغىن ياكى بىزگە ئەلەملىك ئازاب كەلتۈرگىن» دېگەن ئىدى.‏
32




ھالبۇكى، سەن ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى چاغدا ئاللاھ ئۇلارغا ئازاب قىلمايدۇ. ئۇلار ئىستىغفار ئېيتىپ تۇرغان چاغدىمۇ ئاللاھ ئۇلارغا ئازاب قىلمايدۇ.‏
33




ئاللاھ ئۇلارغا نېمىشقا ئازاب قىلمىسۇن؟ ئۇلار مەسجىدى ھەرەمدىن توسۇۋاتقان تۇرسا. ئۇلار مەسجىدى ھەرەمنىڭ ۋەلىيلىرى ئەمەس. ئۇنىڭ ۋەلىيلىرى پەقەتلا تەقۋادارلاردۇر[5]. لېكىن ئۇلارنىڭ تولىسى بىلمەيدۇ.‏
34




ئۇلارنىڭ بەيتۇللاھنىڭ يېنىدىكى نامىزى پەقەت ئىسقىرتىش ۋە چاۋاك چېلىش ئىدى[6]. شۇڭا ئۇلارغا: «كۇفرىلىق قىلغانلىقىڭلار ئۈچۈن ئازابنى تېتىڭلار» دېيىلىدۇ.‏
35




شۈبھىسىزكى، كافىرلار ماللىرىنى ئاللاھنىڭ يولىدىن توسۇش ئۈچۈن خەجلەيدۇ. بۇنىڭدىن كېيىنمۇ يەنە شۇنداق خەجلەيدۇ، ئاندىن بۇ ئۇلار ئۈچۈن ھەسرەت بولىدۇ، ئاندىن ئۇلار مەغلۇپ بولىدۇ. كافىرلار جەھەننەمگە يىغىلىدۇ.‏
36




بۇ ئاللاھنىڭ ناپاكنى پاكتىن ئايرىشى، ناپاكنىڭ بەزىسىنى بەزىسىنىڭ ئۈستىدە قىلىپ دۆۋىلەپ ئاندىن جەھەننەمگە تاشلىشى ئۈچۈندۇر. ئەنە شۇلار زىيان تارتقۇچىلاردۇر.‏
37




ئى مۇھەممەد! كافىرلارغا ئېيتقىن: «ئەگەر ئۇلار دۈشمەنلىشىشتىن يانسا، ئۆتكەنكى گۇناھلىرى مەغپىرەت قىلىنىدۇ. ئەگەر ئۇلار قايتا دۈشمەنلەشسە، بۇرۇنقىلارغا ئىجرا قىلىنىپ كەلگەن قانۇنۇم ئۇلارغىمۇ ئىجرا قىلىنىدۇ».‏
38




فىتنە تۈگىگەن ۋە دىن تامامەن ئاللاھ ئۈچۈن بولغانغا قەدەر ئۇلار بىلەن ئۇرۇشۇڭلار! ئەگەر ئۇلار يانسا، ئاللاھ ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىنى كۆرىدۇ.‏
39




ئەگەر ئۇ كافىرلار يۈز ئۆرۈسە، بىلىڭلاركى، ئاللاھ سىلەرنىڭ ئىگەڭلاردۇر. ئاللاھ نېمىدېگەن ياخشى ئىگە ۋە نېمىدېگەن ياخشى ياردەمچى!‏
40




بىلىڭلاركى، ئالغان غەنىيمەتلىرىڭلارنىڭ بەشتىن بىرى ئاللاھقا، ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا، ئۇنىڭ ئۇرۇق-تۇغقانلىرىغا، يېتىملەرگە، مىسكىنلەرگە ۋە يولۇچىلارغا خاستۇر، ئەگەر ئاللاھقا ۋە ھەق بىلەن باتىل ئايرىلغان كۈندە، يەنى ئىككى قوشۇن توقۇنۇشقان كۈندە[7] بىز بەندىمىزگە چۈشۈرگەن نەرسىلەرگە ئىشەنگەن بولساڭلار. ئاللاھ ھەر نەرسىگە قادىردۇر.‏
41




ئۇ كۈنى سىلەر ۋادىنىڭ مەدىنىگە يېقىن بويىدا ئىدىڭلار، ئۇلار يىراق بويىدا ئىدى، سودا كارۋىنى بولسا، تۆۋەن تەرىپىڭلاردا ئىدى. ئەگەر ۋەدىلەشكەن بولساڭلارمۇ، ئۇلار بىلەن بۇ شەكىلدە ئۇچرىشالمايتتىڭلار. لېكىن ئاللاھ قىلىنىشقا تېگىشلىك ئىشنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈن سىلەرنى مۇشۇنداق ئۇچراشتۇردى. بۇ ھالاك بولغان كىشىنىڭ روشەن دەلىلنى كۆرۈپ ھالاك بولۇشى، ھاياتتا قالغان كىشىنىڭمۇ روشەن دەلىلنى كۆرۈپ ھاياتتا قېلىشى ئۈچۈن ئىدى. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.‏
42




ئۆز ۋاقتىدا ئاللاھ ساڭا ئۇلارنى چۈشۈڭدە ئاز كۆرسەتكەن ئىدى. ئەگەر ئاللاھ ساڭا ئۇلارنى كۆپ كۆرسەتكەن بولسا، ئەلۋەتتە قورقۇپ بوشىشىپ كېتەتتىڭلار ۋە ئەلۋەتتە بۇ ئىش ئۈستىدە دەتالاش قىلاتتىڭلار. لېكىن ئاللاھ ساقلىدى. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ دىللاردىكىنى بىلگۈچىدۇر.‏
43




ئاللاھ توقۇنۇشقان چېغىڭلاردا ئۇلارنى سىلەرنىڭ كۆزلىرىڭلارغا ئاز كۆرسەتكەن ئىدى. سىلەرنىمۇ ئۇلارنىڭ كۆزلىرىگە ئاز كۆرسەتكەن ئىدى. بۇ ئاللاھنىڭ قىلىنىشقا تېگىشلىك ئىشنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشى ئۈچۈن ئىدى. ئىشلار ئاللاھقىلا قايتۇرۇلىدۇ.‏
44




ئى مۇئمىنلار! بىرەر قوشۇن بىلەن توقۇنۇشقان چېغىڭلاردا مۇستەھكەم تۇرۇڭلار ۋە ئاللاھنى كۆپ زىكىر قىلىڭلار، مۇرادىڭلارغا يېتەلەيسىلەر.‏
45




ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا ئىتائەت قىلىڭلار، ئۆزئارا نىزا قىلىشماڭلار، بولمىسا قورقۇپ بوشىشىپ كېتىسىلەر ۋە شامىلىڭلار كېتىپ قالىدۇ[8]. سەۋر قىلىڭلار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ سەۋر قىلغۇچىلار بىلەن بىللىدۇر.‏
46




چوڭچىلىق قىلىش، ئىنسانلارغا رىيا قىلىش ۋە ئاللاھنىڭ يولىدىن توسۇش ئۈچۈن يۇرتلىرىدىن چىققان كىشىلەرگە ئوخشاش بولماڭلار. ئاللاھ ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىنى قورشاپ تۇرماقتىدۇر.‏
47




ئۆز ۋاقتىدا شەيتان ئۇلارغا ئەمەللىرىنى چىرايلىق كۆرسىتىپ: «بۈگۈن ئىنسانلاردىن سىلەرنى يېڭىدىغان ھېچكىم يوقتۇر. مەن سىلەرنىڭ ياردەمچىڭلارمەن» دېگەن ئىدى. لېكىن شەيتان ئىككى قوشۇن بىر-بىرىنى كۆرۈشكەندە ئارقىسىغا چېكىندى ۋە: «شۈبھىسىزكى، مەن سىلەردىن ئادا-جۇدامەن، شۈبھىسىزكى، مەن سىلەر كۆرمەيۋاتقاننى كۆرۈۋاتىمەن، مەن ئاللاھتىن قورقىمەن، ئاللاھنىڭ جازالىشى قاتتىقتۇر» دېدى.‏
48




ئۇ ئەسنادا مۇنافىقلار ۋە قەلبلىرىدە كېسەل بولغانلار: «ئۇلارنى دىنى ئالدىدى» دەيتتى[9]. كىم ئاللاھقا تەۋەككۇل قىلىدىكەن، بىلسۇنكى، ئاللاھ ئەزىزدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
49




سەن ئۇ كافىرلارنىڭ پەرىشتىلەر ۋاپات قىلدۇرغان چاغدىكى ئەھۋالنى بىر كۆرگەن بولساڭ! ئۇ ئەسنادا پەرىشتىلەر ئۇلارنىڭ يۈزلىرىگە ۋە ئارقىلىرىغا ئۇرىدۇ ۋە مۇنداق دەيدۇ: «كۆيدۈرگۈچى ئازابنى تېتىڭلار. ‏
50




بۇ ئۆز قىلمىشلىرىڭلار سەۋەبىدىن ھەمدە ئاللاھنىڭ بەندىلىرىگە زۇلۇم قىلغۇچى ئەمەسلىكى سەۋەبىدىندۇر».‏
51




ئۇلارنىڭ ئەھۋالى فىرئەۋن خانىدانىنىڭ ۋە ئۇلاردىن بۇرۇنقىلارنىڭ ئەھۋالىغا ئوخشاشتۇر. ئۇلار ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىگە كافىر بولغان ئىدى. ئاللاھ ئۇلارنى گۇناھلىرىنىڭ سەۋەبىدىن جازالىدى. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ كۈچلۈكتۇر، جازالىشى بەك قاتتىقتۇر.‏
52




بۇنىڭ سەۋەبى شۇكى، ئاللاھ بىرەر قەۋمگە ئىنئام قىلغان نېمىتىنى، ئۇ قەۋم ئۆز ئەھۋالىنى ئۆزگەرتمىگۈچە ئۆزگەرتىۋەتمەيدۇ. ئاللاھ ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.‏
53




ئۇلارنىڭ ئەھۋالى فىرئەۋن خانىدانىنىڭ ۋە ئۇلاردىن بۇرۇنقىلارنىڭ ئەھۋالىغا ئوخشاشتۇر. ئۇلار رەببىنىڭ ئايەتلىرىنى يالغان دېگەن ئىدى. بىز ئۇلارنى گۇناھلىرى سەۋەبىدىن ھالاك قىلدۇق ۋە فىرئەۋن خانىدانىنى غەرق قىلدۇق. ئۇلارنىڭ ھەممىسى زالىم كىشىلەر ئىدى.‏
54




شۈبھىسىزكى، ئاللاھنىڭ نەزىرىدە جانلىقلارنىڭ ئەڭ يامىنى كافىر بولغانلاردۇر. ئۇلار ئىمان ئېيتمايدۇ. ‏
55




ئۇلار شۇنداق كىشىلەركى، سەن ئەھدە تۈزۈشكەندىن كېيىن ھەر قېتىمدا ھېچ تارتىنماستىن ئەھدىسىنى بۇزىدۇ.‏
56




شۇڭا ئەگەر ئۇلارنى ئۇرۇشتا تۇتۇۋالساڭ، ئۇلارنى ئارقىلىرىدىكىلەر ئۈركۈپ قاچقۇدەك شەكىلدە جازالىغىن، ئويلىنىشى مۇمكىن.‏
57




ئەگەر بىرەر قەۋمنىڭ خائىنلىق قىلىشىدىن ھەقىقەتەن قورقساڭ، ئۇلارغا ئەھدىسىنى ئوچۇقچە تاشلاپ بەرگىن. ئاللاھ خائىنلارنى ھەرگىزمۇ ياخشى كۆرمەيدۇ.‏
58




كافىرلار قېچىپ قۇتۇلدۇق دەپ ئويلىمىسۇن. ئۇلار ھەرگىزمۇ قېچىپ قۇتۇلالمايدۇ.‏
59




دۈشمەنلەر بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن كۈچۈڭلارنىڭ يېتىشىچە قۇۋۋەت ۋە جەڭ ئاتلىرى تەييارلاڭلار. ئۇنىڭ بىلەن ئاللاھنىڭ دۈشمىنىنى، سىلەرنىڭ دۈشمىنىڭلارنى ۋە ئۇلاردىن باشقا دۈشمەنلەرنى قورقۇتىسىلەر[10]. ئۇ باشقا دۈشمەنلەرنى سىلەر بىلمەيسىلەر، ئۇلارنى ئاللاھ بىلىدۇ. ئاللاھنىڭ يولىدا نېمە چىقىم قىلساڭلار، ئۇنىڭ ساۋابى سىلەرگە تولۇق بېرىلىدۇ، سىلەر زۇلۇمغا ئۇچرىتىلمايسىلەر.‏
60




ئەگەر ئۇلار تىنچلىققا مايىل بولسا، سەنمۇ تىنچلىققا مايىل بولغىن ۋە ئاللاھقا تەۋەككۇل قىلغىن. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.‏
61




ئەگەر ئۇلار سېنى ئالدىماقچى بولسا، ئاللاھ ساڭا يېتەرلىكتۇر. ئاللاھ شۇنداق زاتكى، سېنى نۇسرىتى بىلەن ۋە مۇئمىنلار بىلەن كۈچلەندۈردى،
62




مۇئمىنلارنىڭ قەلبلىرىنى بىرلەشتۈردى. ئەگەر سەن زېمىندىكى بارلىق نەرسىلەرنى خەجلىگەن بولساڭمۇ، ئۇلارنىڭ قەلبلىرىنى بىرلەشتۈرەلمەيتتىڭ. لېكىن ئاللاھ ئۇلارنىڭ ئارىسىنى بىرلەشتۈردى. چۈنكى ئاللاھ ئەزىزدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
63




ئى نەبىي! ساڭا ۋە ساڭا ئەگەشكەن مۇئمىنلارغا ئاللاھ يېتەرلىكتۇر.‏
64




ئى نەبىي! مۇئمىنلارنى ئۇرۇش قىلىشقا تەرغىب قىلغىن. ئەگەر سىلەردىن سەۋرلىك يىگىرمە كىشى بولسا، ئىككى يۈز كافىرنى يېڭىدۇ. ئەگەر سىلەردىن يۈز كىشى بولسا، مىڭ كافىرنى يېڭىدۇ. چۈنكى ئۇلار چۈشەنمەيدىغان قەۋمدۇر.‏
65




ئەمدى ئاللاھ يۈكۈڭلارنى يېنىكلەتتى ۋە سىلەردە ئاجىزلىق بارلىقىنى بىلدى. بۇنىڭدىن ئېتىبارەن سىلەردىن سەۋرلىك يۈز كىشى بولسا، ئىككى يۈز كافىرنى يېڭىدۇ. ئەگەر سىلەردىن مىڭ كىشى بولسا، ئاللاھنىڭ رۇخسىتى بىلەن ئىككى مىڭ كافىرنى يېڭىدۇ. ئاللاھ سەۋر قىلغۇچىلار بىلەن بىللىدۇر.‏
66




ھېچبىر نەبىينىڭ ئۇرۇشتا دۈشمىنىنى يېڭىپ قارشىلىق كۆرسىتەلمەيدىغان ھالەتكە كەلتۈرمەي تۇرۇپ، ئەسىرلىرىنىڭ بولۇشى توغرا ئەمەس ئىدى. سىلەر دۇنيانىڭ ۋاقىتلىق مەنپەئەتىنى ئىرادە قىلىسىلەر. ئاللاھ ئاخىرەتنى ئىرادە قىلىدۇ. ئاللاھ ئەزىزدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
67




ئەگەر ئاللاھنىڭ بۇرۇن يازغان ھۆكمى بولمىسا ئىدى، ئالغان فىديەڭلەر تۈپەيلىدىن ئەلۋەتتە چوڭ ئازابقا دۇچار بولاتتىڭلار.‏
68




ئالغان غەنىيمەتلىرىڭلارنى ھالال ۋە پاك بىلىپ يەڭلار، ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلىڭلار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، كۆپ ئىنئام قىلغۇچىدۇر.‏
69




ئى نەبىي! قوللىرىڭلاردىكى ئەسىرلەرگە: «ئەگەر ئاللاھ قەلبلىرىڭلاردا بىرەر ياخشىلىق بارلىقىنى بىلسە، سىلەرگە سىلەردىن ئېلىنغان فىديەلەردىن ياخشىسىنى بېرىدۇ ۋە سىلەرگە مەغپىرەت قىلىدۇ. ئاللاھ مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، كۆپ ئىنئام قىلغۇچىدۇر» دېگىن.‏
70




ئەگەر ئۇلار ساڭا خائىنلىق قىلماقچى بولسا، بىلگىنكى، ئۇلار ئىلگىرى ئاللاھقا خائىنلىق قىلغان ئىدى. ئاللاھ سېنى ئۇلارنىڭ ئۈستىدىن غالىب قىلدى. ئاللاھ بىلىپ تۇرغۇچىدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
71




شۈبھىسىزكى، ئىمان ئېيتقان، ھىجرەت قىلغان ۋە ئاللاھنىڭ يولىدا ماللىرى ۋە جانلىرى بىلەن جىھاد قىلغان كىشىلەر ۋە بۇلارنى قانات ئاستىغا ئېلىپ يار-يۆلەك بولغان كىشىلەر بىر-بىرلىرىنىڭ ۋەلىيلىرىدۇر. ئىمان ئېيتىپ ھىجرەت قىلمىغانلارغا كەلسەك، سىلەر ئۇلار بىلەن ھېچ نەرسىدە بىر-بىرىڭلارغا ۋەلىي بولالمايسىلەر. ئەگەر ئۇلار سىلەردىن دىندا ياردەم تەلەپ قىلسا، ياردەم قىلىشىڭلار كېرەك. لېكىن بۇ ياردەم سىلەر بىلەن كېلىشىمى بولغان قەۋمگە قارشى بولماسلىقى لازىم. ئاللاھ قىلمىشىڭلارنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر.‏
72




كافىرلار بىر-بىرلىرىنىڭ ۋەلىيلىرىدۇر[11]. ئەگەر بۇ ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلمىساڭلار[12]، زېمىندا چوڭ فىتنە ۋە چوڭ قالايمىقانچىلىق بولىدۇ.‏
73




ئىمان ئېيتقان، ھىجرەت قىلغان ۋە ئاللاھنىڭ يولىدا جىھاد قىلغان كىشىلەر ۋە بۇلارنى قانات ئاستىغا ئېلىپ يار-يۆلەك بولغان كىشىلەرلا ھەقىقىي مۇئمىنلاردۇر. ئۇلارغا مەغپىرەت ۋە ئېسىل رىزىق بار.‏
74




كېيىن ئىمان ئېيتقان، ھىجرەت قىلغان ۋە سىلەر بىلەن بىرلىكتە جىھاد قىلغان كىشىلەرمۇ سىلەردىندۇر. ئۇرۇق-تۇغقانلار ئاللاھنىڭ كىتابىدا بىر-بىرلىرىگە تېخمۇ يېقىندۇر. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ھەر نەرسىنى بىلگۈچىدۇر.‏
75