ھەق بىلەن باتىل

ئۇيغۇرچە چۈشەندۈرۈلۈشى:

ئىسلام دىنىغا دەۋەت قىلىش: ھەقىقەت ۋە باتىل

ئېنگلىزچىسى: Truth and Falsehood
109 ئايەت
48 سۈرە
3 تارماق تېما

تېمىلار

باتىل 0 ھەق 0 ھەقىقەتنىڭ غالىپ كېلىشى 0

قۇرئان ئايەتلىرى

بەقەرە سۈرىسى 8 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
2 : 42 - ئايەت
كۆرۈش
وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ھەقنى باتىلغا (يەنى ئاللاھ نازىل قىلغان ھەقىقەتنى ئۆزەڭلار ئويدۇرۇپ چىققان نەرسىگە) ئارىلاشتۇرماڭلار ، ھەقنى بىلىپ تۇرۇپ يوشۇرماڭلار[42].
تەرجىمە ھەيئىتى: ھەقنى باتىلغا ئارىلاشتۇرماڭلار ، ھەقنى بىلىپ تۇرۇپ يوشۇرماڭلار
ئەنەس ئالىم: ھەقنى باتىل بىلەن ئارىلاشتۇرماڭلار ۋە بىلىپ تۇرۇپ ھەقنى يوشۇرماڭلار،‏
2 : 111 - ئايەت
كۆرۈش
وَقَالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ ۗ تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار: «يەھۇدىي ياكى ناسارا بولمىغان ئادەم (يەنى يەھۇدىيلار يەھۇدىي بولمىغان ئادەم، ناسارالار ناسارا بولمىغان ئادەم) ھەرگىزمۇ جەننەتكە كىرمەيدۇ» دېيىشتى. بۇ، ئۇلارنىڭ قۇرۇق ئارزۇسىدۇر. «ئەگەر (سۆزۈڭلاردا) راستچىل بولساڭلار، دەلىلىڭلارنى كەلتۈرۈڭلار» دېگىن[111].
تەرجىمە ھەيئىتى: يەھۇدىيلار: «يەھۇدىي بولمىغان ئادەم ھەرگىز جەننەتكە كىرمەيدۇ» دېدى. بۇ، ئۇلارنىڭ قۇرۇق ئارزۇسىدۇر. (ئى مۇھەممەد! ئۇلارغا): «ئەگەر سۆزۈڭلار راست بولسا، دەلىلىڭلارنى كەلتۈرۈپ بېقىڭلار» دېگىن
ئەنەس ئالىم: يەھۇدىيلار: «جەننەتكە پەقەت يەھۇدىي بولغان كىشىلەرلا كىرىدۇ» دېدى، ناسارالار: «جەننەتكە پەقەت ناسارا بولغان كىشىلەرلا كىرىدۇ» دېدى. بۇ ئۇلارنىڭ قۇرۇق خىياللىرىدۇر. ئۇلارغا ئېيتقىنكى: «ئەگەر راستچىل بولساڭلار، دەلىلىڭلارنى كەلتۈرۈپ بېقىڭلار!».
2 : 120 - ئايەت
كۆرۈش
وَلَنْ تَرْضَىٰ عَنْكَ الْيَهُودُ وَلَا النَّصَارَىٰ حَتَّىٰ تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ ۗ قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدَىٰ ۗ وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ بَعْدَ الَّذِي جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ مَا لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ
مۇھەممەد سالىھ: سەن يەھۇدىيلار ۋە ناسارالارنىڭ دىنىغا ئەگەشمىگۈچە ئۇلار سەندىن ھەرگىزمۇ رازى بولمايدۇ. (ئى مۇھەممەد! ئۇلارغا) ئېيتقىنكى، «توغرا يول پەقەت ئاللاھنىڭ يولىدۇر». ساڭا ئىلىم كەلگەندىن كېيىن (يەنى پاكىتلىق ھەقىقەت ساڭا ئاشكارا بولغاندىن كېيىن)، ئەگەر سەن ئۇلارنىڭ نەپسى خاھىشلىرىغا ئەگىشىدىغان بولساڭ، (سېنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قۇتقۇزىدىغان) ھېچقانداق دوستمۇ بولمايدۇ، مەدەتكارمۇ بولمايدۇ[120].
تەرجىمە ھەيئىتى: سەن يەھۇدىيلار ۋە ناسارالارنىڭ دىنىغا كىرمىگۈچە، ئۇلار سەندىن ھەرگىزمۇ رازى بولمايدۇ. (ئى مۇھەممەد! ئۇلارغا) ئېيتقىنكى، « پەقەت ئاللاھنىڭ يولىلا توغرا يولدۇر». ساڭا ئىلىم (قۇرئان) كەلگەندىن كېيىن، ئەگەر سەن ئۇلارنىڭ نەپسى خاھىشلىرىغا ئەگىشىدىغان بولساڭ، سېنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قۇتقۇزىدىغان ھېچقانداق دوستمۇ بولمايدۇ، مەدەتكارمۇ بولمايدۇ
ئەنەس ئالىم: سەن يەھۇدىيلارنىڭ ۋە ناسارالارنىڭ يولىغا ئەگەشمىگىچە ئۇلارنىڭ ھېچبىرى سەندىن رازى بولمايدۇ. ئۇلارغا ئېيتقىنكى: «شۈبھىسىزكى، توغرا يول پەقەت ئاللاھنىڭلا يولىدۇر». ئەگەر سەن، ساڭا كەلگەن بۇ ئىلىمدىن كېيىن ئۇلارنىڭ خاھىشلىرىغا ئەگىشىدىغان بولساڭ، ساڭا ئاللاھ تەرىپىدىن ھېچقانداق ۋەلىي36 ۋە ھېچقانداق ياردەمچى يوقتۇر.‏
2 : 135 - ئايەت
كۆرۈش
وَقَالُوا كُونُوا هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ تَهْتَدُوا ۗ قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا ۖ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار: «يەھۇدىي ياكى ناسارا بولۇڭلار، توغرا يول تاپىسىلەر» دەيدۇ. «ئۇنداق ئەمەس، بىز ئىبراھىمنىڭ ئىسلامغا ئۇيغۇن دىنىغا ئەگىشىمىز، ئۇ مۇشرىكلاردىن ئەمەس ئىدى» دېگىن[135].
تەرجىمە ھەيئىتى: يەھۇدىيلار: «يەھۇدىي بولۇڭلار، شۇنداق قىلساڭلار، توغرا يول تاپقان بولىسىلەر» دېدى. ناسارالارمۇ: «ناسارا بولۇڭلار، شۇنداق قىلساڭلار، توغرا يول تاپقان بولىسىلەر» دېدى. (ئى مۇھەممەد!) سەن: «بىز ئۇنداق قىلمايمىز، بەلكى توغرا يول بولغان ئىبراھىمنىڭ دىنىغا ئەگىشىمىز، ئۇ مۇشرىكلاردىن ئەمەس ئىدى» دېگىن
ئەنەس ئالىم: يەھۇدىيلار: «يەھۇدىي بولۇڭلار ھىدايەت تاپىسىلەر» دېدى، ناسارالار: «ناسارا بولۇڭلار ھىدايەت تاپىسىلەر» دېدى. سەن ئېيتقىنكى: «ياق! بىز ئىبراھىمنىڭ دىنىغا ئەگىشىمىز. ئىبراھىم ھەقكە يۆنەلگۈچى ئىدى، مۇشرىكلاردىن ئەمەس ئىدى».‏
2 : 146 - ئايەت
كۆرۈش
الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ ۖ وَإِنَّ فَرِيقًا مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ
مۇھەممەد سالىھ: بىز كىتاب بەرگەنلەر (يەنى يەھۇدىيلار بىلەن ناسارالار) ئۇنى (يەنى پەيغەمبەرنى) ئۆز ئوغۇللىرىنى تونۇغاندەك تونۇيدۇ. ئۇلارنىڭ بىر تۈركۈمى، شۈبھىسىزكى، ھەقىقەتنى بىلىپ تۇرۇپ يوشۇرىدۇ[146].
تەرجىمە ھەيئىتى: بىز كىتاب بەرگەنلەر ئۇ پەيغەمبەرنى ئۆز ئوغۇللىرىنى تونۇغاندەك تونۇيدۇ. ئۇلارنىڭ بىر پىرقىسى، شۈبھىسىزكى، ھەقىقەتنى بىلىپ تۇرۇپ يوشۇرىدۇ
ئەنەس ئالىم: بىز كىتابنى بەرگەنلەر ئۇنى ئۆز ئوغۇللىرىنى تونۇغاندەك تونۇيدۇ. ئەھۋال مۇشۇنداق تۇرۇقلۇق ئۇلارنىڭ بىر قىسمى بۇ ھەقىقەتنى بىلىپ تۇرۇپ يوشۇرىدۇ.‏
2 : 147 - ئايەت
كۆرۈش
الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ ۖ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ھەقىقەت ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەندۇر، شۇڭا ھەرگىز شەك كەلتۈرگۈچىلەردىن بولمىغىن[147].
تەرجىمە ھەيئىتى: بۇ ھەقىقەت پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن كەلگەندۇر، سەن ھەرگىز شەك كەلتۈرگۈچىلەردىن بولمىغىن
ئەنەس ئالىم: بۇ ھەقىقەت سېنىڭ رەببىڭدىندۇر. ئۇ ھالدا ھەرگىز شۈبھىلەنگۈچىلەردىن بولمىغىن!‏
2 : 149 - ئايەت
كۆرۈش
وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۖ وَإِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ ۗ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ
مۇھەممەد سالىھ: (قەيەردىن سەپەرگە چىقساڭ، نامىزىڭدا) يۈزۈڭنى مەسجىدى ھەرەم (كەبە) تەرەپكە قىلغىن؛ بۇ، شەكسىز پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن كەلگەن ھەقىقەتتۇر، ئاللاھ سىلەرنىڭ قىلمىشىڭلاردىن غاپىل ئەمەستۇر[149].
تەرجىمە ھەيئىتى: قەيەردىن سەپەرگە چىققىن، نامىزىڭدا يۈزۈڭنى ھەرەم مەسجىدى تەرەپكە قىلغىن؛ بۇ راستتىنلا پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن كەلگەن ھەقىقەتتۇر، ئاللاھ سىلەرنىڭ قىلمىشىڭلاردىن بىخەۋەر ئەمەستۇر
ئەنەس ئالىم: قەيەردە نامازغا تۇرساڭ يۈزۈڭنى مەسجىدى ھەرەم تەرەپكە قىلغىن. بۇ چوقۇم رەببىڭدىن كەلگەن ھەقىقەتتۇر. ئاللاھ قىلمىشىڭلاردىن خەۋەرسىز ئەمەس. ‏
2 : 176 - ئايەت
كۆرۈش
ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ نَزَّلَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ ۗ وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِي الْكِتَابِ لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ
مۇھەممەد سالىھ: بۇ (قاتتىق ئازاب) شۇنىڭ ئۈچۈنكى، ئاللاھ كىتابنى ھەقىقەت بىلەن نازىل قىلدى، كىتاب توغرىسىدا ئىختىلاپ قىلغۇچىلار چۇڭقۇر نىزادىدۇر[176].
تەرجىمە ھەيئىتى: بۇ قاتتىق ئازاب كېلىشىدىكى سەۋەب شۇكى، ئاللاھ تەۋراتنى ھېكمەت بىلەن نازىل قىلدى (ئۇلار بولسا ئۇ تەۋراتتىكى نەرسىلەرنى يوشۇردى ۋە ئۆزگەرتىۋەتتى)، تەۋرات توغرىسىدا ئىختىلاپ قىلغۇچىلار ھەقىقەتەن قاتتىق تالاش-تارتىش ئىچىدىدۇر
ئەنەس ئالىم: شۇنداق، چۈنكى ئاللاھ كىتابنى ھەق بىلەن نازىل قىلغان. ئۇ كىتاب توغرىسىدا ئىختىلاپ قىلىشقانلار ھەقتىن بەك يىراقلىشىپ كەتكەن بولىدۇ.‏
ئال ئىمران سۈرىسى 7 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
3 : 60 - ئايەت
كۆرۈش
الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلَا تَكُنْ مِنَ الْمُمْتَرِينَ
مۇھەممەد سالىھ: (ئىيسا ھەققىدىكى بۇ سۆز) ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل بولغان ھەقىقەتتۇر، سەن شەك قىلغۇچىلاردىن بولمىغىن[60].
تەرجىمە ھەيئىتى: بۇ ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل بولغان ھەقىقەتتۇر، شۇڭا سەن شەك كەلتۈرگۈچىلەردىن بولمىغىن
ئەنەس ئالىم: بۇ ھەقىقەت رەببىڭدىندۇر. ئۇنداقتا شۈبھىلەنگۈچىلەردىن بولمىغىن.‏
3 : 61 - ئايەت
كۆرۈش
فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ
مۇھەممەد سالىھ: سەن ئىيسا توغرۇلۇق ھەقىقىي مەلۇماتقا ئىگە بولغىنىڭدىن كېيىن، كىملەركى سەن بىلەن مۇنازىرىلەشسە، سەن ئۇلارغا:«كېلىڭلار، ئوغۇللىرىمىزنى ۋە ئوغۇللىرىڭلارنى، ئاياللىرىمىزنى ۋە ئاياللىرىڭلارنى، ئۆزلىرىمىزنى ۋە ئۆزلىرىڭلارنى يىغىپ، ئاللاھنىڭ لەنىتى يالغانچىلارغا بولسۇن، دەپ ئاللاھقا يالۋۇرۇپ دۇئا قىلايلى» دېگىن[61].
تەرجىمە ھەيئىتى: سەن ئىيسا توغرۇلۇق ھەقىقىي مەلۇماتقا ئىگە بولغاندىن كېيىن، ھەر قانداق بىر كىشى سەن بىلەن مۇنازىرىلەشسە، سەن ئۇلارغا:«كېلىڭلار، ئوغۇللىرىمىزنى ۋە ئوغۇللىرىڭلارنى، خوتۇنلىرىمىزنى ۋە خوتۇنلىرىڭلارنى، ئۆزلىرىمىزنى ۋە ئۆزلىرىڭلارنى يىغىپ، ئاللاھنىڭ لەنىتى يالغانچىلارغا بولسۇن، دەپ ئاللاھقا يالۋۇرۇپ دۇئا قىلايلى» دېگىن
ئەنەس ئالىم: ساڭا بۇ ئىلىم كەلگەندىن كېيىن كىم سەن بىلەن بۇ توغرىدا دەتالاش قىلىشسا، ئۇلارغا ئېيتقىنكى: «كېلىڭلار، بىزنىڭ ئوغۇللىرىمىزنى، سىلەرنىڭ ئوغۇللىرىڭلارنى، بىزنىڭ ئاياللىرىمىزنى، سىلەرنىڭ ئاياللىرىڭلارنى، ئۆزلىرىمىزنى ۋە ئۆزلىرىڭلارنى چاقىرايلى، ئاندىن ھەممىمىز بىرلىكتە ئاللاھنىڭ لەنىتى يالغانچىلارغا بولسۇن دەپ چىن دىلىمىزدىن دۇئا قىلايلى».‏
3 : 62 - ئايەت
كۆرۈش
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ ۚ وَمَا مِنْ إِلَٰهٍ إِلَّا اللَّهُ ۚ وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
مۇھەممەد سالىھ: شۈبھىسىزكى، بۇ ئەلۋەتتە راست قىسەسىدۇر. بىر ئاللاھتىن باشقا ھېچ ئىلاھ يوقتۇر، ئاللاھ ھەقىقەتەن غالىبتۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر[62].
تەرجىمە ھەيئىتى: شۈبھىسىزكى، بۇ ئەلۋەتتە راست قىسسەلەردۇر. بىر ئاللاھتىن باشقا ھېچ ھەقىقىي ئىلاھ يوقتۇر، ئاللاھ ھەقىقەتەن غالىبتۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر
ئەنەس ئالىم: بۇ راستتىنلا توغرا خەۋەردۇر. ئاللاھتىن باشقا ھېچ ئىلاھ يوقتۇر. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئەزىزدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
3 : 71 - ئايەت
كۆرۈش
يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَلْبِسُونَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئى ئەھلى كىتاب! نېمە ئۈچۈن ھەقنى باتىلغا ئارىلاشتۇرىسىلەر ۋە بىلىپ تۇرۇپ ھەقنى (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ كىتابلىرىڭلاردىكى سۈپىتىنى) يوشۇرىسىلەر؟[71].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئى ئەھلى كىتاب! نېمە ئۈچۈن بىلىپ تۇرۇپ ھەق بىلەن باتىلنى ئارىلاشتۇرۇۋېتىسىلەر ۋە ھەقنى يوشۇرىسىلەر؟
ئەنەس ئالىم: ئى ئەھلى كىتاب! نېمىشقا ھەقنى باتىل بىلەن ئارىلاشتۇرىسىلەر؟ نېمىشقا بىلىپ تۇرۇپ ھەقنى يوشۇرىسىلەر؟‏
3 : 78 - ئايەت
كۆرۈش
وَإِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقًا يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتَابِ لِتَحْسَبُوهُ مِنَ الْكِتَابِ وَمَا هُوَ مِنَ الْكِتَابِ وَيَقُولُونَ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَمَا هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَيَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلاردىن (يەنى يەھۇدىيلاردىن) بىر تۈركۈمى كىتابتا بولمىغان نەرسىلەرنى، سىلەرنىڭ كىتابتا بار ئىكەن دەپ ئويلىشىڭلار ئۈچۈن تىللىرىنى ئەگرى ـ بۈگرى قىلىپ ئوقۇيدۇ ۋە ئۇنى ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل بولغان دەيدۇ. ھالبۇكى، ئۇ ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل بولغان ئەمەس، ئۇلار بىلىپ تۇرۇپ ئاللاھ نامىدىن يالغاننى توقۇيدۇ[78].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئەھلى كىتابتىن بىر تۈركۈمى كىتابتا بولمىغان نەرسىلەرنى كىتابتا بار ئىكەن دەپ ئويلىشىڭلار ئۈچۈن، تىللىرىنى تولغاپ تۇرۇپ ئوقۇيدۇ ۋە ئۇنى ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل بولغان، دەيدۇ. ھالبۇكى، ئۇ ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل بولغان ئەمەس، ئۇلار بىلىپ تۇرۇپ ئاللاھ نامىدىن يالغاننى توقۇيدۇ
ئەنەس ئالىم: ئەھلى كىتابتىن شۇنداق بىر پىرقىمۇ باركى، ئۆزلىرى ئويدۇرغان سۆزلەرنى تىللىرىنى ئېگىپ كىتابنى ئوقۇغاندەك ئوقۇيدۇ. ئۇلار بۇنى سىلەرنىڭ ئۇ سۆزلەرنى كىتابتا بار ئىكەن دەپ ئويلىشىڭلار ئۈچۈن قىلىدۇ. ھالبۇكى، ئۇ سۆزلەر كىتابتا يوقتۇر. ئۇلار: «بۇ ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدىن نازىل قىلىنغان» دەيدۇ. ھالبۇكى، ئۇ ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدىن نازىل قىلىنمىغان. ئۇلار بىلىپ تۇرۇپ ئاللاھقا بوھتان چاپلايدۇ.‏
3 : 94 - ئايەت
كۆرۈش
فَمَنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ مِنْ بَعْدِ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
مۇھەممەد سالىھ: شۇنىڭدىن كېيىن (يەنى روشەن دەلىل مەيدانغا كەلگەندىن كېيىن)، كىمكى ئاللاھ نامىدىن يالغاننى توقۇيدىكەن، ئۇلار زالىملاردۇر[94].
تەرجىمە ھەيئىتى: روشەن دەلىل كەلگەندىن كېيىن، ئاللاھ نامىدىن يالغاننى توقۇغانلار، ئۆزىگە زۇلۇم قىلغۇچىلاردۇر
ئەنەس ئالىم: بۇنىڭدىن كېيىن كىمكى ئاللاھقا بوھتان چاپلايدىكەن، ئەنە شۇلار زالىملاردۇر.‏
3 : 95 - ئايەت
كۆرۈش
قُلْ صَدَقَ اللَّهُ ۗ فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ئېيتقىنكى، «ئاللاھ راست ئېيتتى، (ئىسلام دىنىدىن ئىبارەت) ئىبراھىمنىڭ توغرا دىنىغا ئەگىشىڭلار، ئۇ (يەنى ئىبراھىم) مۇشرىكلاردىن ئەمەس ئىدى»[95].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئېيتقىنكى، «ئاللاھ راست ئېيتتى، ئىبراھىمنىڭ توغرا دىنىغا ئەگىشىڭلار، ئىبراھىم مۇشرىكلاردىن ئەمەس ئىدى»
ئەنەس ئالىم: ئېيتقىنكى: «ئاللاھ راست ئېيتتى. ئۇنداقتا ئىبراھىمنىڭ دىنىغا ئەگىشىڭلار. ئىبراھىم ھەقكە يۆنەلگۈچى ئىدى، مۇشرىكلاردىن ئەمەس ئىدى».‏
نىسا سۈرىسى 2 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
4 : 50 - ئايەت
كۆرۈش
انْظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ ۖ وَكَفَىٰ بِهِ إِثْمًا مُبِينًا
مۇھەممەد سالىھ: (ئى مۇھەممەد!) ئۇلارنىڭ ئاللاھقا تۆھمەت چاپلاۋاتقانلىقىغا قارىغىن! بۇ ئوپئوچۇق گۇناھتۇر[50].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلارنىڭ ئاللاھ نامىدىن يالغاننى قانداق توقۇۋاتقانلىقىغا قارىغىن! بۇ ئوپئوچۇق گۇناھتۇر
ئەنەس ئالىم: قارىغىنا! ئۇلار ئاللاھقا يالغاننى قانداق چاپلاۋاتىدۇ! بۇ ئوپئوچۇق گۇناھتۇر.
4 : 120 - ئايەت
كۆرۈش
يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيهِمْ ۖ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا
مۇھەممەد سالىھ: شەيتان ئۇلارغا (يالغان) ۋەدىلەرنى بېرىدۇ ۋە ئۇلارنى خام خىيالغا سالىدۇ (يەنى ئەمەلدە ئىشقا ئاشمايدىغان ئارزۇلارنى كۆڭلىگە سالىدۇ)، شەيتان ئۇلارغا پەقەت يالغاننىلا ۋەدە قىلىدۇ[120].
تەرجىمە ھەيئىتى: شەيتان ئۇلارغا ۋەدە بېرىدۇ ۋە ئۇلارنى خام خىيالغا سالىدۇ، شەيتان ئۇلارغا پەقەت يالغاننىلا ۋەدە قىلىدۇ
ئەنەس ئالىم: شەيتان ئۇلارغا ۋەدە قىلىدۇ ۋە ئۇلارنى قۇرۇق ئارزۇلارغا سالىدۇ. شەيتان ئۇلارنى ئالداش ئۈچۈنلا ۋەدە قىلىدۇ.
مائىد سۈرىسى 2 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
5 : 100 - ئايەت
كۆرۈش
قُلْ لَا يَسْتَوِي الْخَبِيثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ أَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيثِ ۚ فَاتَّقُوا اللَّهَ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
مۇھەممەد سالىھ: (ئى مۇھەممەد!) ئېيتقىنكى، گەرچە ھارامنىڭ كۆپلۈكى (ئى تىڭشىغۇچى) سېنى ئەجەبلەندۈرسىمۇ، ھارام بىلەن ھالال باراۋەر ئەمەس. ئى ئەقىل ئىگىلىرى! نىجات تېپىشىڭلار ئۈچۈن ئاللاھتىن قورقۇڭلار[100].
تەرجىمە ھەيئىتى: (ئى مۇھەممەد! ئۇلارغا) ئېيتقىنكى، «گەرچە ناپاك نەرسىلەرنىڭ كۆپلۈكى سېنى تاڭ قالدۇرسىمۇ، ناپاك بىلەن پاك باراۋەر بولالمايدۇ». ئى ئەقىل ئىگىلىرى! نىجات تېپىشىڭلار ئۈچۈن ئاللاھتىن قورقۇڭلار
ئەنەس ئالىم: ئى مۇھەممەد! ئېيتقىنكى: «ناپاك بىلەن پاك باراۋەر بولمايدۇ، ناپاكنىڭ كۆپلۈكى سېنى ئەجەبلەندۈرگەن تەقدىردىمۇ شۇنداق. ئى ساغلام ئەقىل ئىگىلىرى! ئۇنداقتا ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلىڭلار، مۇرادىڭلارغا يېتەلەيسىلەر».‏
5 : 103 - ئايەت
كۆرۈش
مَا جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحِيرَةٍ وَلَا سَائِبَةٍ وَلَا وَصِيلَةٍ وَلَا حَامٍ ۙ وَلَٰكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ ۖ وَأَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ
مۇھەممەد سالىھ: بەھىرە ، سائىبە ، ۋەسىلە ، ھام لارغا ئاللاھ (يۇقىرىقىدەك قىلىشنى) بۇيرۇغىنى يوق، (لېكىن كاپىرلار ئاللاھقا يالغاننى چاپلايدۇ، ئۇلارنىڭ تولىسى بۇنىڭ يالغانلىقىنى) چۈشەنمەيدۇ(ئىزاھات: بەھىرە: سەككىزنى تۇغقان، بەشىنچىسىنى ئەركەك تۇغقان تۆگە بولۇپ، جاھىلىيەت ئەرەبلىرى بۇ تۆگىنىڭ قۇلىقىنى يېرىپ قويۇپ ئۆز مەيلىگە قويۇپ بېرەتتى، مىنمەيتتى، يۈك ئارتمايتتى. سائىبە: چىشىدىن ئوننى تۇغقان تۆگە بولۇپ، مىنىلمەيتتى، قىرقىلمايتتى، سۈتى مۇساپىرلارغىلا بېرىلەتتى. ۋەسىلە: بىرىنچى ۋە ئىككىنچىسىنى چىشى تۇغقان، بۇتلار ئۈچۈن ئۆز مەيلىگە قويۇۋېتىلگەن تۆگە. ھام: ئون تۆگىگە ئاتا بولغان بۇغرا تۆگە بولۇپ، ئۇلار ئۇنى مىنمەي، يېمەك ـ ئىچمەكتە ئۆز مەيلىگە قويۇپ بېرەتتى.)[103].
تەرجىمە ھەيئىتى: بەھىيرە، سائىبە، ۋەسىيلە، ھام*[1] ناملىق تۆگىلەرنى (بۇتلارا ئاتاشنى) ئاللاھ بۇيرۇمىغان ئىدى. لېكىن، كافىرلار ئاللاھ نامىدىن يالغاننى توقۇيدۇ، ئۇلارنىڭ نۇرغۇنى (بۇنىڭ يالغانلىقىن) چۈشەنمەيدۇ
ئەنەس ئالىم: ئاللاھ بەھىرە، سائىبە، ۋەسىلە ۋە ھامدىن ھېچبىرىنى بەلگىلىمىدى. لېكىن كافىرلار ئاللاھقا يالغاننى چاپلىماقتىدۇر. ئۇلارنىڭ تولىسى ئەقىللىرىنى ئىشلەتمەيدۇ31.‏
ئەنئام سۈرىسى 5 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
6 : 55 - ئايەت
كۆرۈش
وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ وَلِتَسْتَبِينَ سَبِيلُ الْمُجْرِمِينَ
مۇھەممەد سالىھ: (بۇ سۈرىدە مۇشرىكلارنىڭ گۇمراھلىقىنى كۆرسىتىدىغان دەلىللەرنى بايان قىلغىنىمىزدەك) گۇناھكارلارنىڭ يولى ئاشكارا بولسۇن ئۈچۈن، ئايەتلىرىمىزنى روشەن بايان قىلىمىز[55].
تەرجىمە ھەيئىتى: (ھەقىقەتنىڭ ئايان بولۇشى) ۋە گۇناھكارلار (نىڭ خاتا) يولىنىڭ ئېنىق بولۇشى ئۈچۈن، ئايەتلىرىمىزنى ئاشۇنداق ئوچۇق بايان قىلىمىز
ئەنەس ئالىم: بىز ئايەتلەرنى مۇشۇنداق تەپسىلىي بايان قىلىمىز. بۇ گۇناھكارلارنىڭ يولىنىڭ ئېنىق بولۇشى ئۈچۈندۇر.‏
6 : 66 - ئايەت
كۆرۈش
وَكَذَّبَ بِهِ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّ ۚ قُلْ لَسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ
مۇھەممەد سالىھ: قۇرئان ھەق تۇرسا، ئۇنى قەۋمىڭ ئىنكار قىلدى. «مەن سىلەرگە ھامىي ئەمەس» دېگىن[66].
تەرجىمە ھەيئىتى: قۇرئان ھەق تۇرسا، ئۇنى قەۋمىڭ ئىنكار قىلدى. (ئى مۇھەممەد!) ئۇلارغا: «مەن سىلەرگە ھامىي ئەمەس» دېگىن
ئەنەس ئالىم: ئى مۇھەممەد! قەۋمىڭ قۇرئاننى يالغان دېدى. ھالبۇكى، قۇرئان ھەقتۇر. ئېيتقىنكى: «مەن سىلەرنىڭ ئۈستۈڭلاردا ۋەكىل ئەمەسمەن!».‏
6 : 67 - ئايەت
كۆرۈش
لِكُلِّ نَبَإٍ مُسْتَقَرٌّ ۚ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ
مۇھەممەد سالىھ: (ئاللاھ تەرىپىدىن) ئالدىنئالا بېرىلگەن ھەر بىر خەۋەرنىڭ مەيدانغا كېلىدىغان ۋاقتى بار، ئۇزاققا قالماي بىلىسىلەر[67].
تەرجىمە ھەيئىتى: (ئاللاھ تەرىپىدىن) ئالدىنئالا بېرىلگەن ھەر بىر خەۋەرنىڭ ئىشقا ئاشىدىغان ۋاقتى بار، ئۇزاققا قالماي بىلىپ قالىسىلەر
ئەنەس ئالىم: ھەر خەۋەرنىڭ ئىشقا ئاشىدىغان ۋاقتى بار. يېقىندا بىلىپ قالىسىلەر6.‏
6 : 115 - ئايەت
كۆرۈش
وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا ۚ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ ۚ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
مۇھەممەد سالىھ: پەرۋەردىگارىڭنىڭ سۆزى ناھايىتى راستتۇر ، ناھايىتى توغرىدۇر، ئۇنىڭ سۆزىنى ئۆزگەرتەلەيدىغان ھېچ كىشى يوقتۇر. ئاللاھ (بەندىلەرنىڭ سۆزلىرىنى) ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، (ئەھۋالىنى) بىلىپ تۇرغۇچىدۇر[115].
تەرجىمە ھەيئىتى: پەرۋەردىگارىڭنىڭ سۆزى ناھايىتى راستتۇر، ناھايىتى توغرىدۇر، ئۇنىڭ سۆزىنى ئۆزگەرتەلەيدىغان ھېچ كىشى يوقتۇر. ئاللاھ ھەممىنى ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، ھەممىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر
ئەنەس ئالىم: رەببىڭنىڭ سۆزى توغرا ۋە ئادىل رەۋىشتە ئەمەلگە ئاشتى14. ئۇنىڭ سۆزلىرىنى ھېچكىم ئۆزگەرتەلمەيدۇ. ئۇ ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.‏
6 : 116 - ئايەت
كۆرۈش
وَإِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ۚ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئەگەر سەن يەر يۈزىدىكى كۆپچىلىك كىشىلەر (يەنى كۇففارلار) گە ئىتائەت قىلساڭ، ئۇلار سېنى ئاللاھنىڭ يولىدىن ئازدۇرىدۇ، ئۇلار پەقەت گۇمانغىلا ئەگىشىدۇ، ئۇلار پەقەت يالغاننىلا سۆزلەيدۇ[116].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئەگەر سەن يەر يۈزىدىكى كىشىلەرنىڭ كۆپىنچىسىگە (يەنى كافىرلارغا) ئىتائەت قىلساڭ، ئۇلار سېنى ئاللاھنىڭ يولىدىن ئازدۇرىدۇ؛ ئۇلار خىيالىي پەرەزگىلا ئەگىشىدۇ، يالغانلا سۆزلەيدۇ
ئەنەس ئالىم: ئى مۇھەممەد! ئەگەر زېمىندىكى كىشىلەرنىڭ كۆپچىلىكىگە ئىتائەت قىلساڭ، ئۇلار سېنى ئاللاھنىڭ يولىدىن ئازدۇرىۋېتىدۇ. ئۇلار پەقەت گۇمانغىلا ئەگىشىدۇ. ئۇلار پەقەت بىلجىرلايدۇ.‏
ئەئراف سۈرىسى 2 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
7 : 117 - ئايەت
كۆرۈش
وَأَوْحَيْنَا إِلَىٰ مُوسَىٰ أَنْ أَلْقِ عَصَاكَ ۖ فَإِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ
مۇھەممەد سالىھ: مۇساغا: «ھاساڭنى تاشلىغىن » دەپ ۋەھىي قىلدۇق، (مۇسا ھاسىسىنى تاشلىۋىدى، ئۇ ئەجدىھاغا ئايلىنىپ) ئۇلارنىڭ ئويدۇرما نەرسىلىرىنى دەرھال يۇتۇۋەتتى[117].
تەرجىمە ھەيئىتى: مۇساغا: «ھاساڭنى تاشلىغىن» دەپ ۋەھىي قىلدۇق، (مۇسانىڭ ھاسىسى ئەجدىھاغا ئايلىنىپ) ئۇلارنىڭ ساختا نەرسىلىرىنى دەرھال يۇتۇۋەتتى
ئەنەس ئالىم: بىز مۇساغا «ھاساڭنى تاشلا» دەپ ۋەھىي قىلدۇق. مۇسانىڭ تاشلىشى بىلەن ھاسا ئۇلارنىڭ ئويدۇرغان نەرسىلىرىنى بىردىنلا يالماپ يۇتۇۋەتتى.‏
7 : 118 - ئايەت
كۆرۈش
فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ھەقىقەت ئاشكارا بولدى، ئۇلارنىڭ كۆرسەتكەن سېھىرلىرى بەربات بولدى[118].
تەرجىمە ھەيئىتى: شۇنىڭ بىلەن ھەقىقەت ئاشكارا بولدى، ئۇلارنىڭ كۆرسەتكەن سېھىرلىرى بەربات بولدى
ئەنەس ئالىم: شۇنىڭ بىلەن ھەقىقەت ئوتتۇرىغا چىقتى ۋە ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرى بەربات بولدى.‏
ئەنفال سۈرىسى 2 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
8 : 7 - ئايەت
كۆرۈش
وَإِذْ يَعِدُكُمُ اللَّهُ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ أَنَّهَا لَكُمْ وَتَوَدُّونَ أَنَّ غَيْرَ ذَاتِ الشَّوْكَةِ تَكُونُ لَكُمْ وَيُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُحِقَّ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ وَيَقْطَعَ دَابِرَ الْكَافِرِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۆز ۋاقتىدا ئاللاھ ئىككى گۇرۇھ (بىرى مۇشرىكلار كارۋىنى، يەنى بىرى مۇشرىكلار قوشۇنى) دىن بىرىنىڭ قولۇڭلارغا كەلتۈرۈلۈشىنى ۋەدە قىلدى، سىلەر قورالسىز گۇرۇھنىڭ (يەنى كارۋاننىڭ) قولۇڭلارغا كەلتۈرۈلۈشىنى ياقتۇردۇڭلار. ئاللاھ ئۆز سۆزلىرى ئارقىلىق ھەقنى ھەق قىلىشنى (يەنى ئىسلام دىنىنى ئۈستۈن قىلىشنى)، كاپىرلارنىڭ يىلتىزىنى قۇرۇتۇشنى خالايدۇ[7].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۆز ۋاقتىدا ئاللاھ ئىككى گۇرۇھتىن (يەنى مۇشرىكلار كارۋىنى مۇشرىكلار قوشۇنىدىن) بىرىنىڭ قولۇڭلارغا ئۆتىدىغانلىقىنى ۋەدە قىلغان ئىدى. سىلەر قورالسىز گۇرۇھ (يەنى كارۋان) نىڭ قولۇڭلارغا ئۆتۈشىنى ياقتۇردۇڭلار. ئاللاھ ئۆز سۆزلىرى ئارقىلىق ھەقنى ئاشكارىلاشنى، كافىرلارنىڭ يىلتىزىنى قۇرۇتۇشنى خالايدۇ
ئەنەس ئالىم: ئۆز ۋاقتىدا ئاللاھ سىلەرگە ئۇ ئىككى گۇرۇھتىن بىرىنى، «ئۇ چوقۇم سىلەرنىڭ بولىدۇ» دەپ ۋەدە قىلغان ئىدى. سىلەر قورالسىز گۇرۇھنىڭ سىلەرنىڭ بولۇشىنى ئارزۇ قىلاتتىڭلار. ئاللاھ سۆزلىرى بىلەن ھەقنى ئۈستۈن قىلىشنى ۋە كافىرلارنىڭ يىلتىزىنى قۇرۇتۇشنى ئىرادە قىلاتتى.‏
8 : 8 - ئايەت
كۆرۈش
لِيُحِقَّ الْحَقَّ وَيُبْطِلَ الْبَاطِلَ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھ گۇناھكار ئادەملەرنىڭ ياقتۇرمىغىنىغا قارىماي، ھەقنى ھەق (يەنى ئىسلامنى ئاشكارا) قىلىدۇ، باتىل (يەنى كۇفرى) نى بەربات قىلىدۇ[8].
تەرجىمە ھەيئىتى: (بۇنداق قىلىش) گۇناھكار ئادەملەرنىڭ ياقتۇرمىغىنىغا قارىماي، ئاللاھنىڭ ھەقنى (غالىب) قىلىپ، باتىل (يەنى كۇفر) نى بەربات قىلىشى ئۈچۈندۇر
ئەنەس ئالىم: بۇ ئاللاھنىڭ گۇناھكارلار ياقتۇرمىسىمۇ ھەقنى ئۈستۈن، باتىلنى بەربات قىلىشى ئۈچۈن ئىدى.‏
تەۋبە سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
9 : 32 - ئايەت
كۆرۈش
يُرِيدُونَ أَنْ يُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللَّهُ إِلَّا أَنْ يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار (يەنى مۇشرىكلار، يەھۇدىيلار ۋە ناسارالار) ئاللاھنىڭ نۇرىنى (يەنى ئىسلام دىنىنى) ئېغىزلىرى (يەنى يالغان ـ ياۋىداق بوھتانلىرى) بىلەن ئۆچۈرمەكچى بولىدۇ، ئاللاھ ئۆز نۇرىنى ئۈستۈن قىلماي قالمايدۇ، كاپىرلار (بۇنى) يامان كۆرگەن تەقدىردىمۇ[32].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار ئاللاھنىڭ نۇرىنى (يەنى ئىسلام دىنىنى) ئېغىزلىرى بىلەن ئۆچۈرمەكچى بولىدۇ، كافىرلار يامان كۆرگەن تەقدىردىمۇ، ئاللاھ ئۆز نۇرىنى بەركامال قىلماي قالمايدۇ
ئەنەس ئالىم: ئۇلار ئاللاھنىڭ نۇرىنى ئېغىزلىرى بىلەن ئۆچۈرمەكچى بولىدۇ. كافىرلار ياقتۇرمىسىمۇ ئاللاھ نۇرىنى چوقۇم تاماملايدۇ.‏
يۇنۇس سۈرىسى 3 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
10 : 77 - ئايەت
كۆرۈش
قَالَ مُوسَىٰ أَتَقُولُونَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَاءَكُمْ ۖ أَسِحْرٌ هَٰذَا وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُونَ
مۇھەممەد سالىھ: مۇسا: «سىلەرگە ھەقىقەت كەلسە ئۇنى سېھىر دەمسىلەر؟ ئەجەبا بۇ سېھىرمۇ؟ سېھىرگەرلەر مۇۋەپپەقىيەت قازىنالمايدۇ» دېدى[77].
تەرجىمە ھەيئىتى: مۇسا: «سىلەرگە ھەقىقەت كەلسە ئۇنى سېھىر دەمسىلەر؟ ئەجەبا بۇ سېھىرمۇ؟ سېھىرگەرلەر مۇۋەپپەقىيەت قازىنالمايدۇ» دېدى
ئەنەس ئالىم: مۇسا: «سىلەر ئۆزۈڭلارغا كەلگەن ھەق توغرۇلۇق مۇشۇنداق دەمسىلەر؟ بۇ سېھىرمۇ؟ سېھىرگەرلەر مۇرادىغا يېتەلمەيدۇ» دېدى.‏
10 : 81 - ئايەت
كۆرۈش
فَلَمَّا أَلْقَوْا قَالَ مُوسَىٰ مَا جِئْتُمْ بِهِ السِّحْرُ ۖ إِنَّ اللَّهَ سَيُبْطِلُهُ ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار تاشلىغاندا، مۇسا: «سىلەرنىڭ كۆرسەتكىنىڭلار سېھىردۇر، ئاللاھ چوقۇم ئۇنى بەربات قىلىدۇ، ئاللاھ بۇزغۇنچىلارنىڭ ئىشىنى ئەلۋەتتە تۈزىمەيدۇ» دېدى[81].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار تاشلىغاندا، مۇسا: «سىلەرنىڭ كۆرسەتكىنىڭلار سېھىردۇر، ئاللاھ چوقۇم ئۇنى بەربات قىلىدۇ، ئاللاھ بۇزغۇنچىلارنىڭ ئىشىنى ئەلۋەتتە تۈزىمەيدۇ» دېدى
ئەنەس ئالىم: ئۇلار تاشلىغان ئىدى، مۇسا مۇنداق دېدى: «ئەسلىدە سېھىر سىلەرنىڭ كەلتۈرگىنىڭلاردۇر، ئاللاھ ئۇنى چوقۇم بەربات قىلىدۇ. چۈنكى ئاللاھ بۇزغۇنچىلارنىڭ ئىشىنى تۈزەتمەيدۇ،
10 : 82 - ئايەت
كۆرۈش
وَيُحِقُّ اللَّهُ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ
مۇھەممەد سالىھ: گۇناھكارلار ياقتۇرمىغان تەقدىردىمۇ، ئاللاھ پاكىتلىرى ئارقىلىق ھەقىقەتنى ئىسپاتلايدۇ[82].
تەرجىمە ھەيئىتى: گۇناھكارلار ياقتۇرمىغان تەقدىردىمۇ، ئاللاھ پاكىتلىرى ئارقىلىق ھەقىقەتنى ئىسپاتلايدۇ
ئەنەس ئالىم: گۇناھكارلار ياقتۇرمىسىمۇ سۆزلىرى بىلەن ھەقنى ئوتتۇرىغا چىقىرىدۇ».‏
ھۇد سۈرىسى 2 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
11 : 93 - ئايەت
كۆرۈش
وَيَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ ۖ سَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَمَنْ هُوَ كَاذِبٌ ۖ وَارْتَقِبُوا إِنِّي مَعَكُمْ رَقِيبٌ
مۇھەممەد سالىھ: ئى قەۋمىم! سىلەر ئۆز يولۇڭلار بويىچە ھەرىكەت قىلىڭلار، مەنمۇ ئەلۋەتتە ئۆز يولۇم بويىچە ھەرىكەت قىلاي! ئۇزاققا قالماي كىمنىڭ رەسۋا قىلغۇچى ئازابقا دۇچار بولىدىغانلىقىنى ۋە كىمنىڭ يالغانچى ئىكەنلىكىنى بىلىسىلەر، (ئىشىڭلارنىڭ ئاقىۋىتىنى) كۈتۈڭلار! شۈبھىسىزكى، مەنمۇ سىلەر بىلەن بىللە كۈتىمەن»[93].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئى قەۋمىم! سىلەر ئۆز يولۇڭلار بويىچە ھەرىكەت قىلىڭلار، مەنمۇ ئەلۋەتتە ئۆز يولۇم بويىچە ھەرىكەت قىلاي! ئۇزاققا قالماي كىمنىڭ رەسۋا قىلغۇچى ئازابقا دۇچار بولىدىغانلىقى ۋە كىمنىڭ يالغانچى ئىكەنلىكىنى بىلىسىلەر، كۈتۈڭلار! شۈبھىسىزكى. مەنمۇ سىلەر بىلەن بىللە كۈتىمەن»
ئەنەس ئالىم: ئى قەۋمىم! قولۇڭلاردىن كەلگەننى قىلىڭلار، مەنمۇ قىلىمەن. كىمنىڭ بېشىغا رەسۋا قىلىدىغان ئازابنىڭ كېلىدىغانلىقىنى ۋە كىمنىڭ يالغانچى ئىكەنلىكىنى يېقىندا بىلىسىلەر. كۈتۈڭلار، مەنمۇ سىلەر بىلەن بىرلىكتە كۈتمەكتىمەن».‏
11 : 120 - ئايەت
كۆرۈش
وَكُلًّا نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْبَاءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِ فُؤَادَكَ ۚ وَجَاءَكَ فِي هَٰذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَذِكْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ
مۇھەممەد سالىھ: كۆڭلۈڭنى خاتىرجەم قىلىش ئۈچۈن، ساڭا پەيغەمبەرلەرنىڭ قىسسەلىرىنى بايان قىلىپ بېرىمىز، بۇنىڭدا ساڭا ھەقىقەت كەلدى، مۆمىنلەر ئۈچۈن ۋەز – نەسىھەت ۋە ئىبرەتلەر باردۇرقىسسەلەر[120].
تەرجىمە ھەيئىتى: كۆڭلۈڭنى خاتىرجەم قىلىش ئۈچۈن، ساڭا پەيغەمبەرلەرنىڭ قىسسىلىرىنى بايان قىلىپ بېرىمىز، بۇ سۈرىدە ساڭا ھەقىقەت، مۇئمىنلار ئۈچۈن ۋەز ـ نەسىھەت ۋە ئىبرەتلەر كەلدى
ئەنەس ئالىم: بىز ئەلچىلەرنىڭ خەۋەرلىرىدىن سېنىڭ دىلىڭنى كۈچلەندۈرىدىغان ھەر نەرسىنى ساڭا بايان قىلىپ بېرىۋاتىمىز. ئۇلاردا ساڭا ھەق، مۇئمىنلارغا نەسىھەت ۋە ئەسلىتىش كەلدى.‏
رەئد سۈرىسى 4 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
13 : 1 - ئايەت
كۆرۈش
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ المر ۚ تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ ۗ وَالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئەلىف، لام، مىم، را. بۇ، كىتاب (يەنى قۇرئان) نىڭ ئايەتلىرىدۇر. (قۇرئاندا) ساڭا پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان نەرسىلەر ھەقتۇر، لېكىن ئىنسانلارنىڭ تولىسى ئۇنىڭغا (يەنى قۇرئاننىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل بولغانلىقىغا) ئىشەنمەيدۇ[1].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئەلىف، لام، مىم، را. بۇ، قۇرئان كەرىمنىڭ ئايەتلىرىدۇر. قۇرئاندا ساڭا رەببىڭ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان نەرسىلەر ھەقتۇر، لېكىن ئىنسانلارنىڭ تولىسى ئۇنىڭغا ئىشەنمەيدۇ
ئەنەس ئالىم: ئەلىف، لام، مىم، را. بۇلار كىتابنىڭ ئايەتلىرىدۇر. ئى مۇھەممەد! ساڭا رەببىڭدىن نازىل قىلىنغان كىتاب ھەقتۇر. لېكىن ئىنسانلارنىڭ تولىسى ئىشەنمەيدۇ.‏
13 : 14 - ئايەت
كۆرۈش
لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ ۖ وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لَا يَسْتَجِيبُونَ لَهُمْ بِشَيْءٍ إِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْمَاءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهِ ۚ وَمَا دُعَاءُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ
مۇھەممەد سالىھ: ھەقىقىي قىلىنغان دۇئا ئاللاھقا قارىتىلىدۇ، (يەنى ئىخلاس بىلەن قىلىنغان دۇئانى ئاللاھ ئىجابەت قىلىدۇ). كۇففارلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ، دۇئالىرىنى قاراتقان مەبۇدلىرى كۇففارلارنىڭ ھېچقانداق دۇئاسىنى ئىجابەت قىلمايدۇ. ئۇلار (يەنى كاپىرلار) شۇنداق بىر ئادەمگە ئوخشايدۇكى، ئۇ ئاغزىمىزغا سۇ چۈشسۇن دەپ (نېرىدىن) ئىككى ئالىقىنىنى سۇغا قارىتىپ ئېچىپ تۇرىدۇ، (ئەمەلىيەتتە سۇ ئاڭلىمايدىغان، ھېس ـ تۇيغۇسىز نەرسە بولغاچقا) سۇ ھەرگىز ئۇنىڭ ئاغزىغا چۈشمەيدۇ، كاپىرلارنىڭ مەبۇدلىرىغا قىلغان دۇئاسى پۈتۈنلەي بىكاردۇر[14].
تەرجىمە ھەيئىتى: ھەقىقىي قىلىنغان دۇئا ئاللاھقا قارىتىلىدۇ. كۇففارلارنىڭ ئاللاھ نى قويۇپ، دۇئالىرىنى قاراتقان مەبۇدلىرى كۇففارلارنىڭ ھېچقانداق دۇئاسىنى ئىجابەت قىلمايدۇ. ئۇلار شۇنداق بىر ئادەمگە ئوخشايدۇكى، ئۇ ئاغزىمىزغا سۇ چۈشسۇن دەپ - نېرىدىن- ئىككى ئالقىنىنى سۇغا قارىتىپ ئېچىپ تۇرىدۇ، سۇ ھەرگىز ئۇنىڭ ئاغزىغا چۈشمەيدۇ، كاپىرلارنىڭ دۇئاسى ئازغۇنلۇقتىن باشقا نەرسە ئەمەستۇر
ئەنەس ئالىم: ھەقىقىي دۇئا پەقەت ئاللاھقىلا قىلىنغان دۇئادۇر6. مۇشرىكلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ، دۇئا قىلىۋاتقان زاتلىرى ئۇلارنىڭ ھېچبىر ھاجىتىنى راۋا قىلالمايدۇ7. ئۇلار سۇ ئاغزىمغا كەلسۇن دەپ ئىككى قولىنى سۇغا قارىتىپ ئېچىپ تۇرغان كىشىگىلا ئوخشايدۇ. ھالبۇكى، سۇ بۇ ئارقىلىق ئۇنىڭ ئاغزىغا ھەرگىزمۇ كەلمەيدۇ. كافىرلارنىڭ دۇئاسىمۇ ئەنە شۇنداقتۇر، ھېچبىر نەتىجىسى يوقتۇر.‏
13 : 17 - ئايەت
كۆرۈش
أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَابِيًا ۚ وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغَاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ۚ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاءً ۖ وَأَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھ ئاسماندىن يامغۇر ياغدۇردى، (يامغۇر سۈيى) جىلغىلاردا لىپمۇلىق ئاقتى، كەلكۈن سۇ ئۆزىنىڭ ئۈستىدە كۆپۈكلەرنى لەيلىتىپ ئاقتى، كىشىلەرنىڭ زىننەت بۇيۇملىرىنىڭ ياكى ئەسۋاب ياساش ئۈچۈن ئوتقا سېلىپ ئېرىتكەن مەدەنلەرنىڭمۇ شۇنىڭغا ئوخشاش كۆپۈكى بار (يەنى مەدەنلەرنىڭ كۆپۈكىمۇ خۇددى كەلكۈن سۇنىڭ كۆپۈكىگە ئوخشاش پايدىسىزدۇر). ئاللاھ ھەق بىلەن باتىلنى بۇ مىسال بىلەن ئەنە شۇنداق بايان قىلىدۇ، كۆپۈك بولسا ئېقىپ تۈگەيدۇ، ئىنسانلارغا پايدىلىق نەرسە زېمىندا قېلىپ قالىدۇ، ئاللاھ مىساللارنى ئەنە شۇنداق بايان قىلىدۇ[17]. (ئىزاھات: بۇ مىسالدىكى سۇ بولسا زېمىندا قالىدىغان ھەقتىن، كۆپۈك بولسا ساباتى يوق باتىلدىن ئىبارەت.)
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھ ئاسماندىن يامغۇر ياغدۇردى، -يامغۇر سۈيى- جىلغىلاردا لىپمۇلىق ئاقتى، كەلكۈن سۇ ئۆزىنىڭ ئۈستىدە كۆپۈكلەرنى لەيلىتىپ ئاقتى، كىشىلەرنىڭ زىننەت بۇيۇملىرىنىڭ، ياكى ئەسۋاب ياساش ئۈچۈن ئوتقا سېلىپ ئېرىتكەن مەدەنلەرنىڭمۇ[1] شۇنىڭغا ئوخشاش كۆپۈكى بار. ئاللاھ ھەق بىلەن باتىلنى بۇ مىسال بىلەن ئەنە شۇنداق بايان قىلىدۇ، كۆپۈك بولسا ئېقىپ تۈگەيدۇ، ئىنسانلارغا پايدىلىق نەرسە زېمىندا قېلىپ قالىدۇ، ئاللاھ مىساللارنى ئەنە شۇنداق بايان قىلىدۇ
ئەنەس ئالىم: ئاللاھ ئاسماندىن سۇ چۈشۈرىدۇ، ئاندىن نۇرغۇن ۋادىلار توشقۇچە سەل بولۇپ ئاقىدۇ. بۇ سەل ئۆزىنىڭ ئۈستىگە چىققان كۆپۈكنى ئېلىپ كېتىدۇ. ئىنسانلار زىننەت بۇيۇمى ياكى ئەسۋاب ياساش ئۈچۈن ئوتتا كۆيدۈرۈپ ئېرىتكەن نەرسىدىنمۇ ئۇنىڭغا ئوخشاش كۆپۈك چىقىدۇ. ئاللاھ بۇ مىسال ئارقىلىق ھەق بىلەن باتىلنى بايان قىلىدۇ. كۆپۈككە كەلسەك، ئۇ ئۇچۇپ كېتىدۇ. ئىنسانلارغا پايدىلىق بولغان نەرسە بولسا زېمىندا قالىدۇ. ئاللاھ ئەنە شۇنداق مىساللارنى كەلتۈرىدۇ.‏
13 : 19 - ئايەت
كۆرۈش
أَفَمَنْ يَعْلَمُ أَنَّمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ أَعْمَىٰ ۚ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ
مۇھەممەد سالىھ: (ئى مۇھەممەد!) پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن ساڭا نازىل قىلىنغان نەرسىنىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى بىلىدىغان ئادەم، (ھەقنى كۆرمەيدىغان دىلى) كور ئادەم بىلەن ئوخشاش بولامدۇ؟ (ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىدىن) پەقەت ئەقىل ئىگىلىرىلا پەند ـ نەسىھەت ئالىدۇ[19].
تەرجىمە ھەيئىتى: -ئى مۇھەممەد!- رەببىڭ تەرىپىدىن ساڭا نازىل قىلىنغان نەرسىنىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى بىلىدىغان ئادەم -ھەقنى كۆرمەيدىغان دىلى- كور ئادەم بىلەن ئوخشاش بولامدۇ؟ ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىدىن پەقەت ئەقىل ئىگىلىرىلا پەند ـ نەسىھەت ئالىدۇ
ئەنەس ئالىم: ساڭا رەببىڭدىن نازىل قىلىنغان نەرسىنىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى بىلىدىغان ئادەم كور ئادەم بىلەن ئوخشاشمۇ؟ بۇنى پەقەت ساغلام ئەقىل ئىگىلىرى چۈشىنىدۇ.‏
ھىجىر سۈرىسى 5 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
15 : 8 - ئايەت
كۆرۈش
مَا نُنَزِّلُ الْمَلَائِكَةَ إِلَّا بِالْحَقِّ وَمَا كَانُوا إِذًا مُنْظَرِينَ
مۇھەممەد سالىھ: پەرىشتىلەرنى پەقەت ھەق ئاساسىدا (يەنى ئازاب نازىل قىلىشىمىز مۇقەررەر بولغان چاغدىلا) نازىل قىلىمىز، بۇ چاغدا ئۇلارغا مۆھلەت بېرىلمەيدۇ (يەنى ئۇلارنىڭ ئازابى كېچىكتۈرۈلمەيدۇ)[8].
تەرجىمە ھەيئىتى: پەرىشتىلەرنى پەقەت ھەق ئاساسىدا نازىل قىلىمىز، بۇ چاغدا ئۇلارغا مۆھلەت بېرىلمەيدۇ
ئەنەس ئالىم: بىز پەرىشتىلەرنى پەقەت ھەق بىلەن چۈشۈرىمىز1، ئۇ چاغدا ئۇلارغا ھەرگىز مۆھلەت بېرىلمەيدۇ.‏
15 : 55 - ئايەت
كۆرۈش
قَالُوا بَشَّرْنَاكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُنْ مِنَ الْقَانِطِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار: «بىز ساڭا راست خۇشخەۋەر بەردۇق، نائۈمىد بولمىغىن» دېدى[55].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار: «بىز ساڭا راست خۇش خەۋەر بەردۇق، نائۈمىد بولمىغىن» دېدى
ئەنەس ئالىم: ئۇلار: «بىز ساڭا ھەق بىلەن خۇش خەۋەر بېرىمىز، شۇنىڭ ئۈچۈن سەن نائۈمىد بولغۇچىلاردىن بولمىغىن!» دېدى.‏
15 : 63 - ئايەت
كۆرۈش
قَالُوا بَلْ جِئْنَاكَ بِمَا كَانُوا فِيهِ يَمْتَرُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار ئېيتتى: «ئۇنداق ئەمەس (بىز ئاللاھنىڭ ئەلچىلىرىمىز)، بىز سېنىڭ ئالدىڭغا ئۇلار (يەنى سېنىڭ قەۋمىڭ) شەكلىنىۋاتقان ئازابنى ئېلىپ كەلدۇق[63].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار ئېيتتى: «ئۇنداق ئەمەس، بىز سېنىڭ ئالدىڭغا ئۇلار شەكلىنىۋاتقان ئازابنى ئېلىپ كەلدۇق
ئەنەس ئالىم: ئۇلار مۇنداق دېدى: «بەلكى بىز ساڭا قەۋمىڭ شۈبھىلىنىۋاتقان ئازابنى ئېلىپ كەلدۇق.‏
15 : 64 - ئايەت
كۆرۈش
وَأَتَيْنَاكَ بِالْحَقِّ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ
مۇھەممەد سالىھ: بىز ساڭا ھەقىقەتنى ئېلىپ كەلدۇق، بىز ئەلۋەتتە (سۆزىمىزدە) راستچىلمىز[64].
تەرجىمە ھەيئىتى: بىز ساڭا ھەقىقەتنى ئېلىپ كەلدۇق، بىز ئەلۋەتتە راستچىلمىز
ئەنەس ئالىم: ساڭا ھەقنى ئېلىپ كەلدۇق، بىز ئەلۋەتتە توغرا سۆزلەۋاتىمىز.‏
15 : 85 - ئايەت
كۆرۈش
وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ ۗ وَإِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ ۖ فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ
مۇھەممەد سالىھ: بىز ئاسمانلارنى، زېمىننى ۋە ئۇلاردىكى نەرسىلەرنى پەقەت ھەق ئاساسىدىلا ياراتتۇق، قىيامەتنىڭ بولۇشى چوقۇمدۇر، (ئى مۇھەممەد! نادانلار بىلەن تەڭ بولمىغىن، ئۇلارغا) چىرايلىق مۇئامىلىدە بولغىن[85].
تەرجىمە ھەيئىتى: بىز ئاسمانلارنى، زېمىننى ۋە ئۇلاردىكى نەرسىلەرنى پەقەت ھەق ئاساسىدىلا ياراتتۇق، قىيامەتنىڭ بولۇشى چوقۇمدۇر، -ئى مۇھەممەد! ئۇلارغا- چىرايلىق مۇئامىلىدە بولغىن
ئەنەس ئالىم: شۈبھىسىزكى، بىز ئاسمانلارنى، زېمىننى ۋە بۇ ئىككىسىنىڭ ئارىسىدىكى نەرسىلەرنى ھەق بىلەن ياراتتۇق. قىيامەت ئەلۋەتتە قايىم بولىدۇ. شۇڭا چىرايلىق مۇئامىلىدە بولغىن7.‏
نەھىل سۈرىسى 3 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
16 : 3 - ئايەت
كۆرۈش
خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۚ تَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھ ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ھەق ياراتتى، ئاللاھ ئۇلار (يەنى مۇشرىكلار) نىڭ شېرىك كەلتۈرگەن نەرسىلىرىدىن يۈكسەكتۇر[3].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھ ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ھەق ياراتتى، ئاللاھ ئۇلارنىڭ شېرىك كەلتۈرگەن نەرسىلىرىدىن يۈكسەكتۇر
ئەنەس ئالىم: ئاللاھ ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ھەق بىلەن ياراتتى، ئاللاھ مۇشرىكلار شېرىك قىلغان نەرسىلەردىن ئۈستۈندۇر.‏
16 : 39 - ئايەت
كۆرۈش
لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي يَخْتَلِفُونَ فِيهِ وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ كَانُوا كَاذِبِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھ ئۇلار ئىختىلاپ قىلىشقان ھەق بىلەن ناھەقنى ئۇلارغا ئايرىپ بېرىش ۋە كاپىرلارغا ئۇلارنىڭ يالغانچىلىقلىرىنى بىلدۈرۈپ قويۇش ئۈچۈن (ئۇلارنى قايتىدىن تىرىلدۈرىدۇ)[39].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھ ئۇلار ئىختىلاپ قىلىشقان ھەق بىلەن ناھەقنى ئۇلارغا ئايرىپ بېرىش ۋە كاپىرلارغا ئۇلارنىڭ يالغانچىلىقلىرىنى بىلدۈرۈپ قويۇش ئۈچۈن ئۇلارنى قايتىدىن تىرىلدۈرىدۇ
ئەنەس ئالىم: ئاللاھنىڭ ئۆلۈكلەرنى قايتا تىرىلدۈرۈشى ئۆزىنىڭ ئۇلار ئىختىلاپ قىلىشقان نەرسىنى ئۇلارغا بايان قىلىشى ۋە كافىرلارنىڭ ئۆزلىرىنىڭ يالغانچى ئىكەنلىكىنى بىلىشى ئۈچۈندۇر.‏
16 : 102 - ئايەت
كۆرۈش
قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَهُدًى وَبُشْرَىٰ لِلْمُسْلِمِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ئېيتقىنكى، قۇرئاننى جىبرىئىل مۆمىنلەرنىڭ (ئىمانىنى) مۇستەھكەم قىلىش ئۈچۈن، مۇسۇلمانلارغا ھىدايەت ۋە خۇش خەۋەر قىلىپ، پەرۋەردىگارىڭ ھۇزۇرىدىن راستچىللىق بىلەن نازىل قىلدى[102].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئېيتقىنكى: قۇرئاننى جىبرىئىل مۇئمىنلارنىڭ ئىمانىنى مۇستەھكەم قىلىش ئۈچۈن، مۇسۇلمانلارغا ھىدايەت ۋە خۇش خەۋەر قىلىپ، رەببىڭ ھۇزۇرىدىن راستچىللىق بىلەن نازىل قىلدى
ئەنەس ئالىم: ئى مۇھەممەد! ئۇلارغا: «ئۇنى رەببىڭ تەرىپىدىن رۇھۇلقۇدۇسنىڭ ھەق بىلەن نازىل قىلغانلىقىنى، مەقسەتنىڭ مۇئمىنلارنىڭ ئىمانىنى كۈچەيتىش، ئاللاھقا تەسلىم بولغۇچىلارغا توغرا يولنى كۆرسىتىش ۋە خۇش خەۋەر يەتكۈزۈش ئىكەنلىكىنى» ئېيتقىن.‏
ئىسرا سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
17 : 81 - ئايەت
كۆرۈش
وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ ۚ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا
مۇھەممەد سالىھ: «ھەقىقەت (يەنى ئىسلام) كەلدى، باتىل (يەنى كۇفرى) يوقالدى. باتىل ھەقىقەتەن ئوڭاي يوقىلىدۇ» دېگىن[81].
تەرجىمە ھەيئىتى: «ھەقىقەت كەلدى، باتىل يوقالدى. باتىل ھەقىقەتەن ئوڭاي يوقىلىدۇ» دېگىن
ئەنەس ئالىم: ئېيتقىنكى: «ھەق كەلدى، باتىل يوقالدى. باتىل چوقۇم يوقىلىدۇ».‏
كەھف سۈرىسى 3 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
18 : 15 - ئايەت
كۆرۈش
هَٰؤُلَاءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً ۖ لَوْلَا يَأْتُونَ عَلَيْهِمْ بِسُلْطَانٍ بَيِّنٍ ۖ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا
مۇھەممەد سالىھ: بىزنىڭ قەۋمىمىز ئاللاھنى قويۇپ (بۇتلارنى) ئىلاھ قىلىۋالدى، ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ئىلاھلارغا ئىبادەت قىلىشقا تېگىشلىك ئىكەنلىكىگە نېمىشقا ئېنىق دەلىل كەلتۈرمەيدۇ، ئاللاھقا يالغاننى چاپلىغان ئادەمدىنمۇ زالىم كىم بار؟»[15].
تەرجىمە ھەيئىتى: بىزنىڭ قەۋمىمىز ئاللاھنى قويۇپ باشقا ئىلاھلار قىلىۋالدى، ئۇلار ئىلاھلارغا ئىبادەت قىلىشقا تېگىشلىك ئىكەنلىكىگە نېمىشقا ئېنىق دەلىل كەلتۈرمەيدۇ، ئاللاھقا يالغاننى چاپلىغان ئادەمدىنمۇ زالىم كىم بار؟»
ئەنەس ئالىم: ئەنە شۇلار بىزنىڭ قەۋمىمىزدۇر. ئۇلار ئاللاھتىن غەيرىينى ئىلاھلار قىلىۋېلىشتى. قەۋمىمىز نېمىشقا ئۇلارنىڭ ئىلاھ ئىكەنلىكىگە ئېنىق دەلىل كەلتۈرمەيدۇ؟ ئاللاھقا يالغان چاپلىغان ئادەمدىنمۇ زالىم ئادەم بارمۇ؟».‏
18 : 29 - ئايەت
كۆرۈش
وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ ۖ فَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُرْ ۚ إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا ۚ وَإِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغَاثُوا بِمَاءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ ۚ بِئْسَ الشَّرَابُ وَسَاءَتْ مُرْتَفَقًا
مۇھەممەد سالىھ: (ئى مۇھەممەد!) «(بۇ) ھەق (قۇرئان) پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن نازىل بولىدۇ، خالىغان ئادەم ئىمان ئېيتسۇن، خالىغان ئادەم كاپىر بولسۇن» دېگىن، بىز ھەقىقەتەن كاپىرلار ئۈچۈن تۈتۈن پەردىلىرى ئۇلارنى ئورىۋالىدىغان ئوتنى تەييارلىدۇق، ئۇلار (تەشنالىقتىن) سۇ تەلەپ قىلسا، ئۇلارغا مەدەن ئېرىتمىسىگە ئوخشاش، يۈزلەرنى كۆيدۈرۈۋېتىدىغان (ناھايىتى قىزىق) سۇ بېرىلىدۇ، بۇ نېمىدېگەن يامان شاراب! جەھەننەم نېمىدېگەن يامان جاي![29].
تەرجىمە ھەيئىتى: -ئى مۇھەممەد!- «بۇ ھەق -قۇرئان- رەببىڭلار تەرىپىدىندۇر، خالىغان ئادەم ئىمان ئېيتسۇن، خالىغان ئادەم كاپىر بولسۇن» دېگىن، بىز ھەقىقەتەن كاپىرلار ئۈچۈن تۈتۈن پەردىلىرى ئۇلارنى ئورىۋالىدىغان ئوتنى تەييارلىدۇق، ئۇلار تەشنالىقتىن سۇ تەلەپ قىلسا، ئۇلارغا مەدەن ئېرىتمىسىگە ئوخشاش، يۈزلەرنى كۆيدۈرۈۋېتىدىغان -ناھايىتى قىزىق- سۇ بېرىلىدۇ، بۇ نېمىدېگەن يامان شاراب! جەھەننەم نېمىدېگەن يامان جاي!
ئەنەس ئالىم: ئېيتقىنكى: «بۇ ھەق رەببىڭلار تەرىپىدىندۇر. خالىغان كىشى ئىمان ئېيتسۇن، خالىغان كىشى كافىر بولسۇن». بىز زالىملارغا شۇنداق ئوت تەييارلىدۇقكى، ئۇنىڭ تامدەك يالقۇنلىرى ئۇلارنى قورشىۋالىدۇ. ئۇلار تەشنالىقتىن نالە - پەرياد قىلىپ ياردەم تەلەپ قىلسا، ئۇلارغا مەدەن ئېرىتمىسىگە ئوخشايدىغان، يۈزلەرنى كۆيدۈرۈۋېتىدىغان بىر تۈرلۈك سۇ بىلەن ياردەم قىلىنىدۇ. بۇ نېمىدېگەن يامان ئىچىملىك! ئۇ نېمىدېگەن يامان ئارامگاھ!‏
18 : 44 - ئايەت
كۆرۈش
هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ ۚ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَخَيْرٌ عُقْبًا
مۇھەممەد سالىھ: بۇ يەردە (يەنى مۇنداق ھالەتتە) مەدەتكار بولۇش پەقەت بەرھەق ئاللاھقا خاستۇر، ئاللاھ (ئۆزىگە ئىمان ئېيتقۇچىلارغا دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە) ياخشى مۇكاپات بەرگۈچىدۇر، (ئۇنىڭغا يۆلەنگەن ۋە ئۇنى ئۈمىد قىلغانلارنىڭ) ئاقىۋىتىنى ياخشى قىلغۇچىدۇر[44].
تەرجىمە ھەيئىتى: بۇ يەردە مەدەتكار بولۇش پەقەت بەرھەق ئاللاھقا خاستۇر، ئاللاھ ياخشى مۇكاپات بەرگۈچىدۇر، -ئۇنىڭغا يۆلەنگەن ۋە ئۇنى ئۈمىد قىلغانلارنىڭ- ئاقىۋىتىنى ياخشى قىلغۇچىدۇر
ئەنەس ئالىم: مانا مۇشۇنداق ھالەتتە ياردەم پەقەت بارلىقى ۋە بىرلىكى ھەق بولغان ئاللاھتىنلا كېلىدۇ. ئۇ ئەڭ ياخشى مۇكاپات ۋە ئەڭ ياخشى ئاقىۋەت ئاتا قىلغۇچىدۇر.‏
مەريەم سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
19 : 34 - ئايەت
كۆرۈش
ذَٰلِكَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ ۚ قَوْلَ الْحَقِّ الَّذِي فِيهِ يَمْتَرُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئەنە شۇ ئىيسا ئىبىن مەريەمنىڭ (قىسسەسىدۇر). ئىيسا ئۇلار دەتالاش قىلىۋاتقان ئۆزىنڭ ئىشىنىڭ (ھەقىقىتى) ئۈستىدە ھەق گەپنى قىلدى[34].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئەنە شۇ ئىسا ئىبىن مەريەمنىڭ قىسسىسىدۇر. ئىسا ئۇلار دەتالاش قىلىۋاتقان ئۆزىنڭ ئىشىنىڭ ھەقىقىتى ئۈستىدە ھەق گەپنى قىلدى
ئەنەس ئالىم: ئەنە شۇ، مەريەم ئوغلى ئىيسادۇر، ئۇلار دەتالاش قىلىشقان مەسىلە توغرىسىدىكى ھەق سۆزدۇر.‏
تاھا سۈرىسى 3 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
20 : 61 - ئايەت
كۆرۈش
قَالَ لَهُمْ مُوسَىٰ وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذَابٍ ۖ وَقَدْ خَابَ مَنِ افْتَرَىٰ
مۇھەممەد سالىھ: مۇسا ئۇلارغا ئېيتتى: «سىلەرگە ۋاي! ئاللاھقا يالغاننى چاپلىماڭلار (يەنى سېھرىڭلار ئارقىلىق مۆجىزىلىرىمگە تاقابىل تۇرۇشنى دەۋا قىلماڭلار)، ئاللاھ سىلەرنى قاتتىق ئازاب بىلەن ھالاك قىلىدۇ، ئاللاھقا بوھتان چاپلىغان ئادەم مەغلۇب بولىدۇ»[61].
تەرجىمە ھەيئىتى: مۇسا ئۇلار غا ئېيتتى: «سىلەرگە ۋاي! ئاللاھقا يالغاننى چاپلىماڭلار، ئاللاھ سىلەرنى قاتتىق ئازاب بىلەن ھالاك قىلىدۇ، ئاللاھقا بوھتان چاپلىغان ئادەم مەغلۇب بولىدۇ»
ئەنەس ئالىم: مۇسا ئۇلارغا: «ئىسىت سىلەرگە! ئاللاھقا يالغان چاپلىماڭلار، بولمىسا ئاللاھ سىلەرگە ئازاب ئەۋەتىپ يىلتىزىڭلارنى قۇرۇتىۋېتىدۇ. بوھتان چاپلىغانلار ئەلۋەتتە مەغلۇپ بولىدۇ» دېدى.‏
20 : 68 - ئايەت
كۆرۈش
قُلْنَا لَا تَخَفْ إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعْلَىٰ
مۇھەممەد سالىھ: بىز (ئۇنىڭغا) ئېيتتۇقكى، «قورقمىغىن، سەن چوقۇم ئۈستۈنلۈك قازىنىسەن[68]،
تەرجىمە ھەيئىتى: بىز -ئۇنىڭغا- ئېيتتۇقكى، «قورقمىغىن، سەن چوقۇم ئۈستۈنلۈك قازىنىسەن
ئەنەس ئالىم: بىز ئۇنىڭغا مۇنداق دېدۇق: «قورقمىغىن! سەن ئەلۋەتتە غالىپ كېلىسەن.‏
20 : 114 - ئايەت
كۆرۈش
فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ ۗ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضَىٰ إِلَيْكَ وَحْيُهُ ۖ وَقُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھ (زاتى، سۈپىتى جەھەتتە پۈتۈن مەخلۇقاتتىن) ئۈستۈندۇر، ھەق پادىشاھتۇر، (ئى مۇھەممەد!) ساڭا قۇرئاننىڭ ۋەھىيسى تاماملىنىشتىن بۇرۇن ئوقۇشقا ئالدىراپ كەتمىگىن، (يەنى جىبرىئىل ساڭا قۇرئاننى ئوقۇپ بېرىۋاتقاندا، بىللە ئوقۇشقا ئالدىراپ كەتمەي، ئۇ تىلاۋىتىدىن فارىغ بولغىچە تىڭشاپ تۇرغىن). «ئى پەرۋەردىگارىم! ئىلمىمنى زىيادە قىلغىن!» دېگىن[114].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھ ئۈستۈندۇر، ھەق پادىشاھتۇر، -ئى مۇھەممەد!- ساڭا قۇرئاننىڭ ۋەھيىسى تاماملىنىشتىن بۇرۇن ئوقۇشقا ئالدىراپ كەتمىگىن ۋە «ئى رەببىم! ئىلمىمنى زىيادە قىلغىن!» دېگىن
ئەنەس ئالىم: ئاللاھ ئۇلۇغدۇر. ئۇ مۇتلەق پادىشاھتۇر، شەكسىز باردۇر. ئى مۇھەممەد! ساڭا قۇرئاننىڭ ۋەھىيسى تاماملىنىشتىن بۇرۇن ئۇنىڭغا ئالدىرىمىغىن، «رەببىم! ئىلمىمنى زىيادە قىلغىن» دېگىن.‏
ئەنبىيا سۈرىسى 6 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
21 : 4 - ئايەت
كۆرۈش
قَالَ رَبِّي يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ ۖ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
مۇھەممەد سالىھ: (پەيغەمبەر) ئېيتتى: «پەرۋەردىگارىم ئاسمان، زېمىندا ئېيتىلغان سۆزلەرنى بىلىپ تۇرىدۇ، ئاللاھ (سۆزلىرىڭلارنى) ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، (ئەھۋالىڭلارنى) بىلىپ تۇرغۇچىدۇر»[4].
تەرجىمە ھەيئىتى: -پەيغەمبەر- ئېيتتى: «رەببىم ئاسمان، زېمىندا ئېيتىلغان سۆزلەرنى بىلىپ تۇرىدۇر، ئاللاھ ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، ئەھۋالىڭلارنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر»
ئەنەس ئالىم: رەسۇلۇللاھ: «مېنىڭ رەببىم ئاسماندا ۋە زېمىندا ئېيتىلغان ھەر سۆزنى بىلىپ تۇرىدۇ. ئۇ ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، بىلىپ تۇرغۇچىدۇر» دېدى.‏
21 : 18 - ئايەت
كۆرۈش
بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهُ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٌ ۚ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُونَ
مۇھەممەد سالىھ: بىز ھەق ئارقىلىق باتىلغا ھۇجۇم قىلىمىز، ھەق باتىلنى يوقىتىدۇ، باتىل ناگاھان يوقىلىدۇ، (ئى كۇففارلار جامائەسى! ئاللاھنى بالىسى بار، خوتۇنى بار دەپ) سۈپەتلىگەن سۆزۈڭلاردىن سىلەرگە ۋاي![18].
تەرجىمە ھەيئىتى: بىز ھەق ئارقىلىق باتىلغا ھۇجۇم قىلىمىز، ھەق باتىلنى يوقىتىدۇ، باتىل ناگاھان يوقىلىدۇ، سۈپەتلىگەن سۆزۈڭلاردىن سىلەرگە ۋاي!
ئەنەس ئالىم: بەلكى بىز ھەقنى باتىلنىڭ ئۈستىگە ئاتىمىز. ھەق باتىلنىڭ مېڭىسىنى ئېزىۋېتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن باتىل يوقىلىدۇ. ئى كافىرلار! ئاللاھقا بوھتان چاپلىغانلىقىڭلار ئۈچۈن ھالىڭلارغا ۋاي!‏
21 : 24 - ئايەت
كۆرۈش
أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً ۖ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ ۖ هَٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِي ۗ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ الْحَقَّ ۖ فَهُمْ مُعْرِضُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ، باشقا مەبۇدلارنى ئىلاھ قىلىۋالدىمۇ؟ ئېيتقىنكى: «(بۇنىڭغا) دەلىلىڭلارنى كۆرسىتىڭلار، مانا بۇ مەن بىلەن بىللە بولغانلارنىڭ كىتابى (يەنى قۇرئان) دۇر ۋە مەندىن ئىلگىرىكىلەرنىڭ (تەۋرات، ئىنجىل قاتارلىق) كىتابىدۇر، ئۇلارنىڭ تولىسى ھەقنى ئۇقمايدۇ، ئۇلار (تەۋھىد) تىن يۈز ئۆرۈگۈچىلەردۇر»[24].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار ئاللاھ نى قويۇپ، باشقا مەبۇدلارنى ئىلاھ قىلىۋالدىمۇ؟ ئېيتقىنكى: «دەلىلىڭلارنى كۆرسىتىڭلار، مانا بۇ مەن بىلەن بىللە بولغانلارنىڭ كىتابى -يەنى قۇرئان- دۇر ۋە مەندىن ئىلگىرىكىلەرنىڭ كىتابىدۇر، ئۇلارنىڭ تولىسى ھەقنى ئۇقمايدۇ، شۇنىڭ ئۈچۈن ئۇلار يۈز ئۆرۈگۈچىلەردۇر»
ئەنەس ئالىم: ياكى ئۇلار ئاللاھتىن غەيرىينى ئىلاھلار قىلىۋالدىمۇ؟ ئۇلارغا ئېيتقىنكى: «دەلىلىڭلارنى كەلتۈرۈڭلار! مانا بۇ مەن بىلەن بىللە بولغانلارنىڭ زىكرىدۇر ۋە مەندىن ئىلگىرىكىلەرنىڭ زىكرىدۇر». لېكىن ئۇلارنىڭ تولىسى ھەقنى بىلمەيدۇ. شۇنىڭ ئۈچۈن ئۇلار يۈز ئۆرۈمەكتىدۇر.‏
21 : 55 - ئايەت
كۆرۈش
قَالُوا أَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ أَمْ أَنْتَ مِنَ اللَّاعِبِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار: «سەن راست دەۋاتامسەن ياكى چاقچاق قىلىۋاتامسەن؟» دېدى[55].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار: «سەن بىزگە توغرىنى ئېلىپ كەلدىڭمۇ؟ ياكى چاقچاقچىلاردىن بىرىمۇسەن؟» دېدى
ئەنەس ئالىم: ئۇلار: «سەن بىزگە ھەقنى ئېلىپ كەلدىڭمۇ ياكى چاقچاق قىلغۇچىلاردىنمۇسەن؟» دېدى.‏
21 : 61 - ئايەت
كۆرۈش
قَالُوا فَأْتُوا بِهِ عَلَىٰ أَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار (يەنى نەمرۇد ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرى): «ئىبراھىمنى كىشىلەرنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىڭلار، (ئىبراھىمنىڭ بۇتلارنى ئەيىبلىگەنلىكىگە) ئۇلار گۇۋاھلىق بەرسۇن» دېدى)[61].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار: «ئۇنداقتا ئىبراھىمنى دەرھال كىشىلەرنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىڭلار، ئۇلارمۇ گۇۋاھلىق بېرىشى مۇمكىن» دېدى
ئەنەس ئالىم: يەنە بەزىسى: «ئۇنداقتا ئۇنى تۇتۇپ كېلىپ، ئىنسانلارنىڭ كۆز ئالدىغا چىقىرىڭلار، شاھىتلىق قىلىشلىرى مۇمكىن» دېدى.‏
21 : 70 - ئايەت
كۆرۈش
وَأَرَادُوا بِهِ كَيْدًا فَجَعَلْنَاهُمُ الْأَخْسَرِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار ئىبراھىمغا زىيانكەشلىك قىلماقچى بولدى، بىز ئۇلارنى ئەڭ زىيان تارتقۇچىلار قىلدۇق[70].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار ئىبراھىمغا زىيانكەشلىك قىلماقچى بولدى، بىز ئۇلارنى ئەڭ زىيان تارتقۇچىلار قىلدۇق
ئەنەس ئالىم: ئۇلار ئىبراھىمغا زىيانكەشلىك قىلماقچى بولدى، ئەمما بىز ئۇلارنى ناھايىتى ئېغىر زىيانغا ئۇچراتتۇق.‏
ھەج سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
22 : 62 - ئايەت
كۆرۈش
ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ
مۇھەممەد سالىھ: (بۇ قۇدرەت) شۇنىڭ ئۈچۈندۇركى، ئاللاھ ھەقتۇر، (مۇشرىكلارنىڭ) ئاللاھنى قويۇپ ئىبادەت قىلىدىغان نەرسىلىرى (يەنى بۇتلىرى) باتىلدۇر، ئاللاھ (ھەممە نەرسىدىن) ئۈستۈندۇر، بۈيۈكتۇر[62].
تەرجىمە ھەيئىتى: بۇ شۇنىڭ ئۈچۈندۇركى، ئاللاھ ھەقتۇر، ئاللاھ نى قويۇپ ئىبادەت قىلىدىغان نەرسىلىرى باتىلدۇر، ئاللاھ ئەڭ ئۈستۈندۇر، بۈيۈكتۇر
ئەنەس ئالىم: بۇ مۇشۇنداقتۇر. چۈنكى ئاللاھ ھەقتۇر، مۇشرىكلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ دۇئا قىلىۋاتقان نەرسىلىرى باتىلدۇر. ئاللاھ ئۇلۇغدۇر، بۈيۈكتۇر.‏
مۆئمىنۇن سۈرىسى 2 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
23 : 71 - ئايەت
كۆرۈش
وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوَاءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ ۚ بَلْ أَتَيْنَاهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِكْرِهِمْ مُعْرِضُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئەگەر ھەقىقەت (يەنى قۇرئان) ئۇلارنىڭ نەپسى خاھىشلىرىغا بويسۇنىدىغان بولسا، ئەلۋەتتە ئاسمانلار، زېمىن ۋە ئۇلاردىكى مەخلۇقاتلار خاراب بولغان بولاتتى، ئۇنداق بولغىنى يوق، ئۇلارغا (ۋەز ـ نەسىھەتنى ئۆز ئىچىگە ئالغان) قۇرئاننى ئاتا قىلدۇق، ئۇلار ئۆزلىرىگە (ۋەز ـ نەسىھەت بولغان) قۇرئاندىن يۈز ئۆرۈيدۇ[71].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئەگەر ھەقىقەت - قۇرئان- ئۇلارنىڭ نەپسى خاھىشلىرىغا بويسۇنىدىغان بولسا ئىدى، ئەلۋەتتە ئاسمانلار، زېمىن ۋە ئۇلاردىكى كىشىلەر خاراب بولغان بولاتتى، ئەكسىچە بىز ئۇلارغا ئۇلارنىڭ شان-شەرىپىنى ئاتا قىلدۇق، ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ شان-شەرىپىدىن يۈز ئۆرۈگۈچىلەردۇر
ئەنەس ئالىم: ئەگەر ھەق ئۇلارنىڭ خاھىشلىرىغا بويسۇنسا ئىدى، ئاسمانلار، زېمىن ۋە ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى مەخلۇقاتلار بۇزۇلۇپ كېتەتتى. ئەسلىدە بىز بۇ كىتابنى نازىل قىلىش بىلەن ئۇلارغا ئۆزلىرىنىڭ زىكرىنى ئاتا قىلدۇق، لېكىن ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ بۇ زىكرىدىن يۈز ئۆرۈمەكتە6.‏
23 : 90 - ئايەت
كۆرۈش
بَلْ أَتَيْنَاهُمْ بِالْحَقِّ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇنداق ئەمەس، ئۇلارغا بىز ھەق سۆزنى ئېلىپ كەلدۇق، ئۇلار چوقۇم يالغانچىلاردۇر[90].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇنداق ئەمەس، ئۇلارغا بىز ھەق سۆزنى ئېلىپ كەلدۇق، لېكىن ئۇلار چوقۇم يالغانچىلاردۇر
ئەنەس ئالىم: ئەسلىدە بىز ئۇلارغا ھەقنى سۆزلىدۇق، لېكىن ئۇلار يالغان سۆزلىمەكتە.‏
فۇرقان سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
25 : 33 - ئايەت
كۆرۈش
وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار (يەنى مۇشرىكلار) قانداق بىر سوئالنى تاشلىمىسۇن، (ئۇنىڭغا قارىتا) بىز ساڭا ھەق جاۋابنى ۋە ھەممىدىن گۈزەل چۈشەندۈرۈشنى نازىل قىلدۇق[33].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار قانداق بىر سوئالنى تاشلىمىسۇن، ئۇنىڭغا قارىتا بىز ساڭا ھەق جاۋابنى ۋە ھەممىدىن گۈزەل چۈشەندۇرۇشنى نازىل قىلدۇق
ئەنەس ئالىم: مۇشرىكلار يېنىڭغا قاچانىكى بىرەر ئېتىراز بىلەن كەلسە، بىز ساڭا ھەقىقەتنى ۋە ئەڭ گۈزەل چۈشەندۈرۈشنى كەلتۈردۇق.
نەمىل سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
27 : 79 - ئايەت
كۆرۈش
فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۖ إِنَّكَ عَلَى الْحَقِّ الْمُبِينِ
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلغىن (يەنى ئىشىڭنى ئاللاھقا تاپشۇرغىن، ھەممە ئىشىڭدا ئاللاھقا يۆلەنگىن، ئاللاھ ساڭا مەدەتكاردۇر)، (ئى مۇھەممەد!) شۈبھىسىزكى، سەن روشەن ھەق (دىن) ئۈستىدەدۇرسەن[79].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلغىن، -ئى مۇھەممەد!- شۈبھىسىزكى، سەن روشەن ھەق ئۈستىدىسەن
ئەنەس ئالىم: ئۇ ھالدا ئاللاھقا تەۋەككۇل قىلغىن. شۈبھىسىزكى، سەن روشەن ھەق ئۈستىدىسەن.‏
قەسەس سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
28 : 75 - ئايەت
كۆرۈش
وَنَزَعْنَا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا فَقُلْنَا هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ فَعَلِمُوا أَنَّ الْحَقَّ لِلَّهِ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ
مۇھەممەد سالىھ: بىز ھەر ئۈممەتتىن (ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىگە گۇۋاھلىق بېرىدىغان) بىر گۇۋاھچى (يەنى پەيغەمبەر) نى چىقىرىمىز، پاكىتىڭلارنى كەلتۈرۈڭلار دەيمىز. ئاندىن ئۇلار ھەقىقەتنىڭ ئاللاھقا مەنسۇپ ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ، ئۇلارنىڭ ئويدۇرۇپ چىققان نەرسىلىرى (يەنى مەبۇدلىرى) ئۆزلىرىنى ئۇلاردىن چەتكە ئالىدۇ[75].
تەرجىمە ھەيئىتى: بىز ھەر ئۈممەتتىن بىر گۇۋاھچىنى چىقىرىمىز، ئاندىن «پاكىتىڭلارنى كەلتۈرۈڭلار» دەيمىز، ئۇلار ھەقىقەتنىڭ ئاللاھقا مەنسۇپ ئىكەنلىكىنى ئاندىن بىلىدۇ، ئۇلارنىڭ ئويدۇرۇپ چىققان نەرسىلىرى ئۆزلىرىنى ئۇلاردىن چەتكە ئالىدۇ
ئەنەس ئالىم: بىز ھەر ئۇممەتتىن بىر گۇۋاھچى چىقىرىمىز، ئاندىن: «دەلىلىڭلارنى كەلتۈرۈڭلار» دەيمىز. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار ھەقنىڭ ئاللاھقىلا مەنسۇپ ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ، ئويدۇرغان ئىلاھلىرى ئۇلارنى تاشلىۋېتىدۇ.‏
ئەنكەبۇت سۈرىسى 2 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
29 : 41 - ئايەت
كۆرۈش
مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا ۖ وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ ۖ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھنى قويۇپ باشقا نەرسىلەرنى مەبۇد قىلىۋالغانلارنىڭ مىسالى ئۆي ياسىغان ئۆمۈچۈكنىڭ مىسالىغا ئوخشايدۇ (يەنى ئۆمۈچۈكنىڭ ئۆيى ئۇنى ئىسسىق ـ سوغۇقتىن قوغدىيالمىغاندەك، ئۇلارنىڭ چوقۇنۇۋاتقانلىرىمۇ ئۇلارغا ھېچقانداق پايدا ـ زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ)، ئۆيلەرنىڭ ئەڭ ئاجىزى ئۆمۈچۈكنىڭ ئۆيىدۇر. ئەگەر ئۇلار (بۇ ھەقىقەتنى) بىلسە ئىدى (ئاللاھتىن باشقىغا چوقۇنمايتتى)[41].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھنىڭ تۆۋىنىدىن باشقىلارنى دوست تۇتقانلارنىڭ مىسالى ئۆي ياسىغان ئۆمۈچۈكنىڭ مىسالىغا ئوخشايدۇ، ئۆيلەرنىڭ ئەڭ ئاجىزى ئۆمۈچۈكنىڭ ئۆيىدۇر. كاشكى ئۇلار بىلگەن بولسا
ئەنەس ئالىم: ئاللاھتىن غەيرىينى ۋەلىي قىلىۋالغانلارنىڭ ئەھۋالى، ئۆي تۇتقان چىشى ئۆمۈچۈكنىڭ ئەھۋالىغا ئوخشايدۇ. شۈبھىسىزكى، ئۆيلەرنىڭ ئەڭ ئاجىزى چوقۇم چىشى ئۆمۈچۈكنىڭ ئۆيىدۇر. ئۇلار بۇنى بىلگەن بولسىچۇ!
29 : 44 - ئايەت
كۆرۈش
خَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھ ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ھەق ياراتتى، ھەقىقەتەن بۇنىڭدا مۆمىنلەر ئۈچۈن (ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى كۆرسىتىدىغان) دەلىل بار[44].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھ ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ھەق ياراتتى، ھەقىقەتەن بۇنىڭدا مۇئمىنلار ئۈچۈن دەلىل بار
ئەنەس ئالىم: ئاللاھ ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ھەق بىلەن ياراتتى. بۇنىڭدا مۇئمىنلار ئۈچۈن ئايەت بار.
لوقمان سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
31 : 30 - ئايەت
كۆرۈش
ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ
مۇھەممەد سالىھ: بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى، ئاللاھ ھەق (ئىلاھ) دۇر، ئۇلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ ئىبادەت قىلغانلىرى (يەنى بۇتلىرى) باتىلدۇر، ئاللاھ ئالىيدۇر، بۈيۈكتۇر[30].
تەرجىمە ھەيئىتى: بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى، ئاللاھ ھەق -ئىلاھ-تۇر، ئۇلارنىڭ ئاللاھنىڭ تۆۋىنىدىن يالۋۇرغانلىرى باتىلدۇر، ئاللاھ ئالىيدۇر، بۈيۈكتۇر
ئەنەس ئالىم: بۇ مۇشۇنداقتۇر. چۈنكى ئاللاھ ھەقتۇر. مۇشرىكلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ دۇئا قىلىۋاتقان نەرسىلىرى باتىلدۇر. ئاللاھ ئۇلۇغدۇر، بۈيۈكتۇر.
سەجدە سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
32 : 3 - ئايەت
كۆرۈش
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ ۚ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَا أَتَاهُمْ مِنْ نَذِيرٍ مِنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ
مۇھەممەد سالىھ: مۇشرىكلار: «مۇھەممەد ئۇنى ئۆزى توقۇدى» دەيدۇ. ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس، بەلكى ئۇ سەندىن ئىلگىرى ھېچقانداق بىر پەيغەمبەر كەلمىگەن بىر قەۋمنى ھىدايەت تاپسۇن دەپ، ئۇلارنى ئاگاھلاندۇرۇشۇڭ ئۈچۈن، پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن كەلگەن ھەقىقەتتۇر[3].
تەرجىمە ھەيئىتى: مۇشرىكلار: «مۇھەممەد ئۇنى ئۆزى توقۇدى» دەمدۇ؟ ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس، بەلكى ئۇ سەندىن ئىلگىرى ھېچقانداق بىر ئاگاھلاندۇرغۇچى كەلمىگەن بىر قەۋمنى ھىدايەت تاپسۇن دەپ، ئۇلارنى ئاگاھلاندۇرۇشۇڭ ئۈچۈن، رەببىڭ تەرىپىدىن كەلگەن ھەقىقەتتۇر
ئەنەس ئالىم: ئۇلار: «ئۇنى مۇھەممەد ئويدۇردى» دەمدۇ؟ ئۇنداق ئەمەس! بەلكى ئۇ، رەببىڭدىن كەلگەن ھەق بولۇپ، سەندىن ئىلگىرى ئاگاھلاندۇرغۇچى كەلمىگەن قەۋمنى ئاگاھلاندۇرۇشۇڭ ئۈچۈن ساڭا نازىل قىلىندى. ئۇلار توغرا يولغا كەلگەي!
ئەھزاب سۈرىسى 4 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
33 : 4 - ئايەت
كۆرۈش
مَا جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ ۚ وَمَا جَعَلَ أَزْوَاجَكُمُ اللَّائِي تُظَاهِرُونَ مِنْهُنَّ أُمَّهَاتِكُمْ ۚ وَمَا جَعَلَ أَدْعِيَاءَكُمْ أَبْنَاءَكُمْ ۚ ذَٰلِكُمْ قَوْلُكُمْ بِأَفْوَاهِكُمْ ۖ وَاللَّهُ يَقُولُ الْحَقَّ وَهُوَ يَهْدِي السَّبِيلَ
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھ ھېچ ئادەمنىڭ ئىچىدە ئىككى يۈرەك ياراتقىنى يوق، سىلەر زىھار قىلغان ئاياللىرىڭلارنى ئاللاھ سىلەرگە ئانا قىلغىنى يوق، سىلەر بالا قىلىۋالغانلارنىمۇ ئاللاھ (ھەممە ھۆكۈمدە ئۆز پۇشتۇڭلاردىن بولغان) بالىلىرىڭلارنىڭ ھۆكمىدە قىلمىدى، بۇ (يەنى ئۆز پۇشتۇڭلاردىن بولمىغانلارنى بالا دېيىش) پەقەت ئاغزىڭلاردا ئېيتىلغان سۆزدۇر، ئاللاھ ھەق (سۆز) نى ئېيتىدۇ، توغرا يولغا باشلايدۇ[4].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھ ھېچ ئادەمنىڭ ئىچىدە ئىككى يۈرەك ياراتقىنى يوق، سىلەر زىھار[1] قىلغان ئاياللىرىڭلارنى ئاللاھ سىلەرگە ئانا قىلغىنى يوق، سىلەر بالا قىلىۋالغانلارنىمۇ ئاللاھ بالىلىرىڭلارنىڭ ھۆكمىدە قىلمىدى، بۇ پەقەت ئاغزىڭلاردا ئېيتىلغان سۆزدۇر، ئاللاھ ھەق سۆزنى ئېيتىدۇ ۋە ئۇ توغرا يولغا باشلايد
ئەنەس ئالىم: ئاللاھ ھېچكىمنىڭ ئىچىدە ئىككى قەلب قىلمىدى. شۇنىڭدەك، سىلەر زىھار قىلغان ئاياللىرىڭلارنى1 سىلەرنىڭ ئاناڭلار قىلمىدى ۋە بېقىۋالغان بالىلىرىڭلارنى ئۆز بالىلىرىڭلار قىلمىدى. ئۇ سىلەرنىڭ ئېغىزىڭلاردىكى سۆزۈڭلاردۇر. ئاللاھ ھەقنى سۆزلەيدۇ ۋە توغرا يولغا باشلايدۇ.
33 : 8 - ئايەت
كۆرۈش
لِيَسْأَلَ الصَّادِقِينَ عَنْ صِدْقِهِمْ ۚ وَأَعَدَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا أَلِيمًا
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھ (قىيامەت كۈنى) راستچىللاردىن راستچىللىقى توغرۇلۇق سورايدۇ (يەنى پەيغەمبەرلەردىن پەيغەمبەرلىكىنى يەتكۈزگەنلىكىنى سورايدۇ)، ئاللاھ كاپىرلارغا قاتتىق ئازاب تەييارلىدى[8].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھ راستچىللاردىن راستچىللىقى توغرۇلۇق سورايدۇ، ئاللاھ كاپىرلارغا قاتتىق ئازاب تەييارلىدى
ئەنەس ئالىم: ئاللاھ بۇنى راستچىللاردىن راستچىللىقى توغرۇلۇق سوراش ئۈچۈن قىلدى. ئاللاھ كافىرلارغا ئەلەملىك ئازاب تەييارلىدى.
33 : 22 - ئايەت
كۆرۈش
وَلَمَّا رَأَى الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزَابَ قَالُوا هَٰذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَصَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ۚ وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَانًا وَتَسْلِيمًا
مۇھەممەد سالىھ: مۆمىنلەر ئىتتىپاقداش قوشۇننى كۆرگەن چاغدا: «بۇ (يەنى قېيىن ئەھۋالدا قالغاندا دۈشمەن ئۈستىدىن غەلىبە قىلىش) ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى بىزگە ۋەدە قىلغان ئىشتۇر. ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى راست ئېيتتى» دېيىشتى. (بۇ ئىش) ئۇلارنىڭ (ئاللاھقا بولغان) ئىمانىنى ۋە (ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بولغان) بويسۇنۇشىنى تېخىمۇ كۈچەيتتى[22].
تەرجىمە ھەيئىتى: مۇئمىنلار ئىتتىپاقداش قوشۇننى كۆرگەن چاغدا: «بۇ ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى بىزگە ۋەدە قىلغان ئىشتۇر. ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى راست ئېيتتى» دېيىشتى. بۇ، ئۇلارنىڭ ئىمانىنى ۋە بويسۇنۇشلىرىنى تېخىمۇ كۈچەيتتى
ئەنەس ئالىم: مۇئمىنلار بىرلەشكەن قوشۇنلارنى كۆرگەندە: «بۇ ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى بىزگە ۋەدە قىلغان ئىشتۇر. ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى ئەلۋەتتە توغرا ئېيتىدۇ» دېدى. بۇ پەقەت ئۇلارنىڭ ئىمانىنى ۋە ئاللاھقا تەسلىم بولۇش روھىنى كۈچەيتتى.
33 : 70 - ئايەت
كۆرۈش
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا
مۇھەممەد سالىھ: ئى مۆمىنلەر! ئاللاھتىن قورقۇڭلار، توغرا سۆزنى قىلىڭلار[70].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئى مۇئمىنلار! ئاللاھتىن قورقۇڭلار ۋە توغرا سۆزنى قىلىڭلار
ئەنەس ئالىم: ئى مۇئمىنلار! ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلىڭلار ۋە توغرا گەپ قىلىڭلار.
سەبەئ سۈرىسى 4 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
34 : 6 - ئايەت
كۆرۈش
وَيَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَيَهْدِي إِلَىٰ صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ
مۇھەممەد سالىھ: ئىلىم بېرىلگەنلەر (يەنى ساھابىلەر ۋە كېيىنكى ئەمەل قىلغۇچى ئۆلىمالار ۋە ئۇلارغا ئوخشاش كىشىلەر) ساڭا پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان قۇرئاننىڭ شۈبھىسىز ھەق ئىكەنلىكىنى، (ئىنسانلارنى) غالىب، ھەمدۇساناغا لايىق ئاللاھنىڭ يولىغا باشلايدىغانلىقىنى بىلىدۇ[6].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئىلىم بېرىلگەنلەر ساڭا رەببىڭ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان قۇرئاننىڭ شۈبھىسىز ھەق ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ ھەممىدىن غالىب ۋە ھەمدۇساناغا لايىق ئاللاھنىڭ يولىغا باشلايدىغانلىقىنى بىلىدۇ
ئەنەس ئالىم: ئىلىم بېرىلگەنلەر ساڭا رەببىڭدىن نازىل قىلىنغان قۇرئاننىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ ئەزىز ۋە مەدھىيەگە لايىق زاتنىڭ يولىغا باشلايدىغانلىقىنى بىلىدۇ.
34 : 23 - ئايەت
كۆرۈش
وَلَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ عِنْدَهُ إِلَّا لِمَنْ أَذِنَ لَهُ ۚ حَتَّىٰ إِذَا فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ قَالُوا مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ ۖ قَالُوا الْحَقَّ ۖ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھ رۇخسەت قىلغان ئادەمدىن باشقىغا ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا شاپائەت پايدا بەرمەيدۇ. شاپائەت قىلغۇچىلارنىڭ دىللىرىدىن قورقۇنچ كۆتۈرۈلگەندە، ئۇلار ئاندىن (بەزىسى بەزىسىگە): «پەرۋەردىگارىڭلار (شاپائەت توغرۇلۇق) نېمە دېدى؟» دەيدۇ. ئۇلار (جاۋابەن): «ھەقنى (دېدى) (يەنى مۆمىنلەرگە شاپائەت قىلىشقا رۇخسەت قىلدى)» دەيدۇ. ئاللاھ يۈكسەكتۇر، كاتتىدۇر[23].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھ ئىزنى بەرگەن ئادەمدىن باشقىغا ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا شاپائەت پايدا بەرمەيدۇ. تاكى ئۇلارنىڭ دىللىرىدىن قورقۇنچ كۆتۈرۈلگەندە، ئاندىن ئۇلار: «رەببىڭلار نېمە دېدى؟» دەيدۇ. ئۇلار جاۋابەن: «توغرى بولغاننى دېدى» دەيدۇ. ئاللاھ يۈكسەكتۇر، كاتتىدۇر
ئەنەس ئالىم: ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا، ئاللاھ رۇخسەت بەرگەنلەردىن باشقا ھېچكىمگە شافائەتنىڭ پايدىسى بولمايدۇ1. ئۇلارنىڭ قەلبلىرىدىن قورقۇنچ كۆتۈرۈلگەندە بىر - بىرىدىن: «رەببىڭلار نېمە دېدى؟» دەپ سورايدۇ. جاۋاب بەرگەنلەر: «ھەقنى دېدى، ئۇ ئۇلۇغدۇر، بۈيۈكتۇر» دەيدۇ.
34 : 48 - ئايەت
كۆرۈش
قُلْ إِنَّ رَبِّي يَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَّامُ الْغُيُوبِ
مۇھەممەد سالىھ: ئېيتقىنكى، «پەرۋەردىگارىم، ھەقىقەتەن ھەق ئارقىلىق (باتىلنى) ئاتىدۇ (يەنى پاكىتنى روشەن بايان قىلىدۇ)، ئاللاھ غەيبنى تامامەن بىلگۈچىدۇر»[48].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئېيتقىنكى: «رەببىم ھەقىقەتەن ھەق ئارقىلىق باتىلنى ئاتىدۇ، ئاللاھ غەيبنى تامامەن بىلگۈچىدۇر»
ئەنەس ئالىم: ئېيتقىنكى: «مېنىڭ رەببىم ھەقنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. ئۇ غەيبلەرنى تولۇق بىلگۈچىدۇر».
34 : 49 - ئايەت
كۆرۈش
قُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيدُ
مۇھەممەد سالىھ: ئېيتقىنكى، «ھەق (يەنى ئىسلام) كەلدى (باتىل يوقالدى)، باتىل (بىرەر مەخلۇقنى) پەيدا قىلالمايدۇ، (يوقالغان بىرەر مەخلۇقنى) ئەسلىگە كەلتۈرەلمەيدۇ»[49].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئېيتقىنكى: «ھەق كەلدى، ئەمدى باتىل بىر نەرسىنى پەيدامۇ قىلالمايدۇ، بىر نەرسىنى ئەسلىگىمۇ كەلتۈرەلمەيدۇ»
ئەنەس ئالىم: ئېيتقىنكى: «ھەق كەلدى. باتىل باش كۆتۈرمەيدۇ ۋە قايتا ئەسلىگە كېلەلمەيدۇ»4.
فاتىر سۈرىسى 2 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
35 : 24 - ئايەت
كۆرۈش
إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا ۚ وَإِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ
مۇھەممەد سالىھ: ھەقىقەتەن بىز سېنى ھەق (دىن) بىلەن (مۆمىنلەرگە) خۇشخەۋەر بەرگۈچى، (كاپىرلارغا) ئاگاھلاندۇرغۇچى قىلىپ ئەۋەتتۇق، قانداقلا بىر ئۈممەت بولمىسۇن، ئۇنىڭغا پەيغەمبەر كەلگەن[24].
تەرجىمە ھەيئىتى: ھەقىقەتەن بىز سېنى ھەق بىلەن مۇئمىنلارغا خۇش خەۋەر بەرگۈچى، كاپىرلارغا ئاگاھلاندۇرغۇچى قىلىپ ئەۋەتتۇق، قانداقلا بىر ئۈممەت بولمىسۇن، ئۇنىڭغا ئاگاھلاندۇرغۇچى كەلگەن
ئەنەس ئالىم: بىز سېنى خۇش خەۋەر بەرگۈچى ۋە ئاگاھلاندۇرغۇچى قىلىپ ھەق بىلەن ئەۋەتتۇق. ئاگاھلاندۇرغۇچى ئەۋەتىلمىگەن ھېچبىر ئۇممەت يوقتۇر.
35 : 31 - ئايەت
كۆرۈش
وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ بِعِبَادِهِ لَخَبِيرٌ بَصِيرٌ
مۇھەممەد سالىھ: ساڭا بىز ۋەھىي قىلغان كىتاب (يەنى قۇرئان) ھەقتۇر. ئىلگىرىكى كىتابلارنىڭ (راستلىقىنى) ئىسپاتلىغۇچىدۇر، ئاللاھ ھەقىقەتەن بەندىلىرىنى تولۇق بىلگۈچىدۇر، كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر[31].
تەرجىمە ھەيئىتى: ساڭا بىز ۋەھيى قىلغان كىتاب-قۇرئان- ھەقتۇر. ئىلگىرىكى كىتابلارنى تەستىقلىغۇچىدۇر، ئاللاھ ھەقىقەتەن بەندىلىرىنى تولۇق بىلگۈچىدۇر، كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر
ئەنەس ئالىم: ئى مۇھەممەد! بىز ساڭا ۋەھىي قىلغان كىتاب ھەقتۇر. ئۆزىدىن بۇرۇن نازىل قىلىنغان كىتابلارنى تەستىقلىغۇچىدۇر. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ بەندىلىرىدىن خەۋەرداردۇر، ئۇلارنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر.
ساففات سۈرىسى 4 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
37 : 37 - ئايەت
كۆرۈش
بَلْ جَاءَ بِالْحَقِّ وَصَدَّقَ الْمُرْسَلِينَ
مۇھەممەد سالىھ: ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس (يەنى ئىش ئۇلارنىڭ بوھتان قىلغىنىدەك ئەمەس)، ئۇ (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام) ھەق (دىن) نى ئېلىپ كەلدى ۋە پەيغەمبەرلەرنى تەستىق قىلدى[37].
تەرجىمە ھەيئىتى: ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس، ئۇ مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ھەقنى ئېلىپ كەلدى ۋە پەيغەمبەرلەرنى تەستىق قىلدى
ئەنەس ئالىم: ياق، ئۇ ھەقنى ئېلىپ كەلدى ۋە ئەلچىلىرىمنى تەستىقلدى.
37 : 151 - ئايەت
كۆرۈش
أَلَا إِنَّهُمْ مِنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ
مۇھەممەد سالىھ: بىلىڭلاركى، ئۇلار ھەقىقەتەن يالغاننى توقۇپ: «ئاللاھنىڭ بالىسى بار» دەيدۇ. ئۇلار ئەلۋەتتە يالغانچىلاردۇر[151- 152].
تەرجىمە ھەيئىتى: بىلىڭلاركى، ئۇلار ھەقىقەتەن يالغاننى توقۇپ دەيدۇكى:
ئەنەس ئالىم: بىلىڭلاركى، ئۇلار يالغان گەپ توقۇپ مۇنداق دەيدۇ:
37 : 157 - ئايەت
كۆرۈش
فَأْتُوا بِكِتَابِكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ
مۇھەممەد سالىھ: (ئەگەر سۆزۈڭلاردا) راستچىل بولساڭلار كىتابىڭلار (يەنى تەۋرات) نى ئېلىپ كېلىپ (ماڭا كۆرسىتىڭلار)[157].
تەرجىمە ھەيئىتى: راستچىل بولساڭلار كىتابىڭلارنى ئېلىپ كېلىڭلار
ئەنەس ئالىم: ئەگەر راستچىل بولساڭلار، كىتابىڭلارنى ئېلىپ كېلىڭلار.
37 : 173 - ئايەت
كۆرۈش
وَإِنَّ جُنْدَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ
مۇھەممەد سالىھ: بىزنىڭ قوشۇنىمىز چوقۇم غەلىبە قىلغۇچىلاردۇر[173].
تەرجىمە ھەيئىتى: بىزنىڭ قوشۇنىمىز چوقۇم غەلىبە قىلغۇچىلاردۇر
ئەنەس ئالىم: بىزنىڭ قوشۇنىمىز ئەلۋەتتە غالىب كېلىدۇ».
ساد سۈرىسى 2 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
38 : 64 - ئايەت
كۆرۈش
إِنَّ ذَٰلِكَ لَحَقٌّ تَخَاصُمُ أَهْلِ النَّارِ
مۇھەممەد سالىھ: ئەھلى دوزاخنىڭ بۇ رەۋىشتە ئۆزئارا جاڭجاللىشىشى چوقۇمدۇر[64].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئەھلى دوزاخنىڭ بۇ رەۋىشتە ئۆزئارا جاڭجاللىشىشى چوقۇمدۇر
ئەنەس ئالىم: ئەنە شۇ ھەقتۇر، دوزاخ ئەھلىنىڭ جاڭجاللىشىشىدۇر.
38 : 88 - ئايەت
كۆرۈش
وَلَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ
مۇھەممەد سالىھ: بىر مۇددەتتىن كېيىن ئۇنىڭ راستلىقىنى چوقۇم بىلىسىلەر»[
تەرجىمە ھەيئىتى: بىر مۇددەتتىن كېيىن ئۇنىڭ راستلىقىنى چوقۇم بىلىسىلەر»
ئەنەس ئالىم: ئۇنىڭ خەۋەرلىرىنىڭ توغرىلىقىنى بىر مۇددەتتىن كېيىن ئەلۋەتتە بىلىسىلەر».
زۇمەر سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
39 : 33 - ئايەت
كۆرۈش
وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ ۙ أُولَٰئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ
مۇھەممەد سالىھ: راست سۆز (يەنى قۇرئان) نى ئېلىپ كەلگەن كىشى ۋە ئۇنى ئېتىراپ قىلغان كىشىلەر ـ ئەنە شۇلار تەقۋادارلاردۇر[33].
تەرجىمە ھەيئىتى: راست سۆز - قۇرئاننى - ئېلىپ كەلگەن كىشى ۋە ئۇنى ئېتىراپ قىلغان كىشىلەرگە كەلسەك، ئەنە شۇلار تەقۋادارلاردۇر
ئەنەس ئالىم: راستنى ئېلىپ كەلگەن كىشى بىلەن ئۇنى تەستىقلىغان كىشىلەرگە كەلسەك، تەقۋادارلار ئەنە شۇلاردۇر.
فۇسسىلەت سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
41 : 53 - ئايەت
كۆرۈش
سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلارغا بىز تاكى ئۇلارغا قۇرئاننىڭ ھەق ئىكەنلىكى ئېنىق بولغىچە، (ئاسمان ـ زېمىن) ئەتراپىدىكى ۋە ئۆزلىرىدىكى (قۇدرىتىمىزگە دالالەت قىلىدىغان) ئالامەتلەرنى كۆرسىتىپ تۇرىمىز، پەرۋەردىگارىڭنىڭ ھەممە نەرسىنى كۆرۈپ تۇرىدىغانلىقى (سېنىڭ راستلىقىڭنىڭ دەلىلى بولۇشقا) ئۇلارغا كۇپايە ئەمەسمۇ؟[53]
تەرجىمە ھەيئىتى: بىز ئۇلارغا تاكى ئۇلارغا قۇرئاننىڭ ھەق ئىكەنلىكى ئېنىق بولغۇچە، ئۇلارنىڭ ئەتراپىدا ۋە ئۇلارنىڭ ئۆزلىرىدە ئايەتلىرىمىزنى كۆرسىتىمىز، رەببىڭنىڭ ھەممە نەرسىنى كۆرۈپ تۇرىدىغانلىقى ئۇلارغا كۇپايە ئەمەسمۇ؟
ئەنەس ئالىم: ئۇلارغا قۇرئاننىڭ ھەق ئىكەنلىكى ئېنىق بولغانغا قەدەر، بىز ئۇلارغا ئەتراپىدىكى ۋە ئۆزلىرىدىكى ئايەتلىرىمىزنى كۆرسىتىپ تۇرىمىز. رەببىڭنىڭ ھەر نەرسىنى كۆرۈپ تۇرىدىغانلىقى كۇپايە قىلمامدۇ؟
شۇرا سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
42 : 24 - ئايەت
كۆرۈش
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا ۖ فَإِنْ يَشَإِ اللَّهُ يَخْتِمْ عَلَىٰ قَلْبِكَ ۗ وَيَمْحُ اللَّهُ الْبَاطِلَ وَيُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ ۚ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار (يەنى مۇشرىكلار): «ئۇ (يەنى مۇھەممەد) ئاللاھقا يالغاننى توقۇدى» دەمدۇ؟ ئەگەر ئاللاھ خالىسا (يەنى ئۇلار گۇمان قىلغاندەك، ئاللاھقا يالغاننى توقۇغان بولساڭ) سېنىڭ قەلبىڭنى پېچەتلىۋەتكەن بولاتتى، ئاللاھ باتىلنى يوق قىلىدۇ، (پەيغەمبىرىگە نازىل قىلغان) سۆزلىرى ئارقىلىق ھەقنى ھەق قىلىدۇ، ئاللاھ ھەقىقەتەن دىللاردىكى سىرلارنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر[24].
تەرجىمە ھەيئىتى: ياكى بولمىسا ئۇلار: «ئۇ –يەنى مۇھەممەد- ئاللاھقا يالغاننى توقۇدى» دەمدۇ؟ ئەگەر ئاللاھ خالىسا سېنىڭ قەلبىڭنى پېچەتلىۋەتكەن، باتىلنى يوق قىلىۋەتكەن ۋە سۆزلىرى ئارقىلىق ھەقنى تەدبىقلىغان بولاتتى، ئاللاھ ھەقىقەتەن دىللاردىكى سىرلارنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر
ئەنەس ئالىم: ياكى ئۇلار: «مۇھەممەد ئاللاھقا بوھتان چاپلىدى» دەمدۇ؟ ئى مۇھەممەد! ئەگەر ئاللاھ خالىسا ئىدى، سېنىڭ قەلبىڭنى پېچەتلىۋېتەتتى. ئاللاھ باتىلنى يوق قىلىدۇ. ھەقنى ئۆزىنىڭ سۆزلىرى بىلەن ئوتتۇرىغا چىقىرىدۇ. ئاللاھ دىللاردىكىنى بىلگۈچىدۇر.
زۇخرۇف سۈرىسى 2 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
43 : 78 - ئايەت
كۆرۈش
لَقَدْ جِئْنَاكُمْ بِالْحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كَارِهُونَ
مۇھەممەد سالىھ: بىز سىلەرگە ھەقىقەتەن ھەق (دىن) نى كەلتۈردۇق ۋەلېكىن سىلەرنىڭ كۆپچىلىكىڭلار ھەق (دىن) نى يامان كۆرگۈچىلەردۇر[78].
تەرجىمە ھەيئىتى: بىز سىلەرگە ھەقىقەتەن ھەقنى كەلتۈردۇق ۋە لېكىن سىلەرنىڭ كۆپچىلىكىڭلار ھەقنى يامان كۆرگۈچىلەردۇر
ئەنەس ئالىم: ئۇلارغا: «بىز سىلەرگە ھەقنى ئېلىپ كەلگەن ئىدۇق. لېكىن سىلەرنىڭ كۆپچىلىكىڭلار ھەقنى يامان كۆرگەن» دېيىلىدۇ.
43 : 86 - ئايەت
كۆرۈش
وَلَا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان نەرسىلىرى شاپائەت قىلالمايدۇ. پەقەت ھەق بىلەن گۇۋاھلىق بەرگەن (يەنى لائىلاھە ئىللەللاھ دېگەن، تىلى بىلەن ئېيتقاننى دىلى بىلەن) ھەقىقىي بىلگەنلەر بۇنىڭدىن مۇستەسنا[86].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلارنىڭ ئاللاھنىڭ تۆۋىنىدىن چوقۇنغان نەرسىلىرى شاپائەت قىلالمايدۇ، لېكىن بىلگەن ھالدا ھەق بىلەن گۇۋاھلىق بەرگەنلەر بۇنىڭدىن مۇستەسنادۇر
ئەنەس ئالىم: مۇشرىكلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ دۇئا قىلغان ئىلاھلىرى شاپائەت قىلالمايدۇ. بىلگەن ھالدا ھەقكە گۇۋاھلىق بەرگەنلەر مۇستەسنا.
جاسىيە سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
45 : 27 - ئايەت
كۆرۈش
وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَخْسَرُ الْمُبْطِلُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئاسمانلار بىلەن زېمىننىڭ پادىشاھلىقى ئاللاھقا خاستۇر، قىيامەت قايىم بولغان كۈندە كاپىرلار زىيان تارتىدۇ[27].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاسمانلار بىلەن زېمىننىڭ پادىشاھلىقى ئاللاھقا خاستۇر، قىيامەت قايىم بولغان كۈندە كاپىرلار زىيان تارتىدۇ
ئەنەس ئالىم: ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ پادىشاھلىقى ئاللاھقا خاستۇر. قىيامەت قايىم بولغان كۈندە، ئەنە شۇ كۈندە باتىل تەرەپدارلىرى زىيان تارتىدۇ.
ئەھقاف سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
46 : 28 - ئايەت
كۆرۈش
فَلَوْلَا نَصَرَهُمُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ قُرْبَانًا آلِهَةً ۖ بَلْ ضَلُّوا عَنْهُمْ ۚ وَذَٰلِكَ إِفْكُهُمْ وَمَا كَانُوا يَفْتَرُونَ
مۇھەممەد سالىھ: (ئۇلارغا ئازاب كەلگەندە) ئۇلارنىڭ خۇداغا يېقىن قىلىدۇ، دەپ ئاللاھتىن باشقا تۇتقان مەبۇدلىرى ئۇلارغا نېمىشقا ياردەم قىلمىدى؟ بەلكى ئۇلارنىڭ مەبۇدلىرى غايىب بولدى، بۇ (يەنى بۇتلار بىزنى خۇداغا يېقىن قىلىدۇ دېگەن سۆزى) ئۇلارنىڭ ئويدۇرمىسىدۇر ۋە (ئاللاھقا) چاپلىغان بوھتانلىرىدۇر[28].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلارنىڭ ئاللاھقا يېقىنلاشتۇرىدۇ دەپ ئاللاھنىڭ تۆۋىنىدىن ئىلاھ قىلىۋالغان نەرسىلىرى ئۇلارغا نېمىشقا ياردەم قىلمىدى؟ بەلكى ئۇلارنىڭ مەبۇدلىرى بۇلارنىڭ كۆزىدىن غايىب بولدى، بۇ ئۇلارنىڭ ئويدۇرمىسىدۇر ۋە ئاللاھقا چاپلىغان بوھتانلىرىدۇر
ئەنەس ئالىم: ئۇلارنىڭ بىزنى ئاللاھقا يېقىن قىلىدۇ دەپ ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان ئىلاھلىرى، نېمىشقا ئۇلارغا ياردەم قىلمىدى؟ بەلكى ئۇ ئىلاھلار ئۇلارنى تاشلىۋەتتى. ئۇ سۆز، ئۇلارنىڭ ئويدۇرمىسى ۋە ئاللاھقا چاپلىغان بوھتانىدۇر.
مۇھەممەد سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
47 : 3 - ئايەت
كۆرۈش
ذَٰلِكَ بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْبَاطِلَ وَأَنَّ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَالَهُمْ
مۇھەممەد سالىھ: بۇ شۇنىڭ ئۈچۈندۇركى، كاپىرلار باتىلغا (يەنى شەيتانغا) ئەگەشتى، مۆمىنلەر بولسا، پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن كەلگەن ھەقىقەتكە (يەنى قۇرئانغا) ئەگەشتى، ئاللاھ ئىنسانلارغا ئۇلارنىڭ ئەھۋالىنى شۇنداق بايان قىلىدۇ[3].
تەرجىمە ھەيئىتى: بۇ شۇنىڭ ئۈچۈندۇركى، كاپىرلار باتىلغا ئەگەشتى، مۇئمىنلار بولسا، رەببى تەرىپىدىن كەلگەن ھەقىقەت - قۇرئان - غا ئەگەشتى، ئاللاھ ئىنسانلارغا ئۇلارنىڭ ئەھۋالىنى شۇنداق بايان قىلىدۇ
ئەنەس ئالىم: بۇنىڭ سەۋەبى شۇكى، كافىرلار باتىلغا ئەگەشتى. مۇئمىنلار رەببىدىن كەلگەن ھەقكە ئەگەشتى. ئاللاھ ئىنسانلارنىڭ ئەھۋالىنى ئىنسانلارغا مۇشۇنداق بايان قىلىدۇ.
فەتىھ سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
48 : 28 - ئايەت
كۆرۈش
هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَىٰ وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ شَهِيدًا
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھ ھەق دىننى پۈتۈن دىنلاردىن ئۈستۈن قىلىش ئۈچۈن، پەيغەمبىرىنى ھىدايەت بىلەن ۋە ھەق دىن بىلەن ئەۋەتتى (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى ئىكەنلىكىگە) گۇۋاھلىق بېرىشكە ئاللاھ يېتەرلىكتۇر[28].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھ ھەق دىننى پۈتۈن دىنلاردىن ئۈستۈن قىلىش ئۈچۈن، پەيغەمبىرىنى ھىدايەت بىلەن ۋە ھەق دىن بىلەن ئەۋەتتى، گۇۋاھلىق بېرىشكە ئاللاھ يېتەرلىكتۇر
ئەنەس ئالىم: ئاللاھ شۇنداق زاتكى، ئۆزىنىڭ ئەلچىسىنى ھىدايەت ۋە ھەق دىن بىلەن ئەۋەتتى. ئۇنى پۈتۈن دىنلاردىن ئۈستۈن قىلىش ئۈچۈن شۇنداق قىلدى. ئاللاھ يېتەرلىك گۇۋاھچىدۇر.
قاف سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
50 : 19 - ئايەت
كۆرۈش
وَجَاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ۖ ذَٰلِكَ مَا كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ
مۇھەممەد سالىھ: ئۆلۈمنىڭ سەكراتى ھەقىقەتنى ئېلىپ كەلدى (يەنى ئاخىرەتنى ئىنكار قىلغۇچى ئاخىرەتنىڭ دەھشىتىنى ئېنىق كۆرىدۇ)، سەن ئۇنىڭدىن (يەنى ئۆلۈمدىن) قاچاتتىڭ[19].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۆلۈمنىڭ سەكراتى ھەقىقەتنى ئېلىپ كەلدى، ئى ئىنسان! سەن ئۇنىڭدىن قاچاتتىڭ
ئەنەس ئالىم: ئۆلۈمنىڭ سەكراتى ئەلۋەتتە كېلىدۇ. ئۇ چاغدا ئۇنىڭغا: «مانا بۇ سەن قاچقان نەرسىدۇر» دېيىلىدۇ.
زارىيات سۈرىسى 3 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
51 : 5 - ئايەت
كۆرۈش
إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌ
مۇھەممەد سالىھ: سىلەرگە ۋەدە قىلىنغان (ساۋاب، ئازاب، قىيامەت قاتارلىق) لار ئەلۋەتتە راستتۇر[5].
تەرجىمە ھەيئىتى: سىلەرگە ۋەدە قىلىنغانلار ئەلۋەتتە راستتۇر
ئەنەس ئالىم: سىلەرگە بېرىلگەن ۋەدە ئەلۋەتتە راستتۇر.
51 : 10 - ئايەت
كۆرۈش
قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ
مۇھەممەد سالىھ: كاززاپلارغا لەنەت بولسۇنكى، ئۇلار جاھالەتكە چۆمگەن بولۇپ (ئاخىرەت ئىشىدىن) غەپلەتتىدۇر[10ـ11].
تەرجىمە ھەيئىتى: كاززاپلارغا لەنەت بولسۇنكى
ئەنەس ئالىم: ئۆلگۈر كاززاپلار!
51 : 23 - ئايەت
كۆرۈش
فَوَرَبِّ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ مَا أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئاسماننىڭ ۋە زېمىننىڭ پەرۋەردىگارى بىلەن قەسەمكى، سىلەرگە ۋەدە قىلىنغان نەرسە ئۆزۈڭلارنىڭ سۆزلەۋاتقىنىڭلاردەك (يەنى سۆزلىگىنىڭلارنىڭ ئۆزەڭلارغا ئېنىق بولغىنىدەك) ھەقتۇر[23].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاسماننىڭ ۋە زېمىننىڭ رەببى بىلەن قەسەمكى، سىلەرگە ۋەدە قىلىنغان نەرسە ئۆزۈڭلارنىڭ سۆزلەۋاتقىنىڭلاردەك ھەقتۇر
ئەنەس ئالىم: ئاسمان ۋە زېمىننىڭ رەببى بىلەن قەسەمكى، بۇ خۇددى سىلەرنىڭ سۆز قىلىۋاتقىنىڭلاردەك ھەقتۇر.
تۇر سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
52 : 7 - ئايەت
كۆرۈش
إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَاقِعٌ
مۇھەممەد سالىھ: پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئازابى چوقۇم يۈز بەرگۈسىدۇر[7].
تەرجىمە ھەيئىتى: رەببىڭنىڭ ئازابى چوقۇم يۈز بەرگۈسىدۇر
ئەنەس ئالىم: رەببىڭنىڭ ئازابى ئەلۋەتتە ئەمەلگە ئاشىدۇ.
نەجم سۈرىسى 2 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
53 : 23 - ئايەت
كۆرۈش
إِنْ هِيَ إِلَّا أَسْمَاءٌ سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَانٍ ۚ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْأَنْفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدَىٰ
مۇھەممەد سالىھ: بۇ بۇتلار پەقەت سىلەر ۋە ئاتا ـ بوۋاڭلار ئاتىۋالغان قۇرۇق ناملاردىنلا ئىبارەت، ئاللاھ بۇنى ئىسپاتلايدىغان ھېچبىر دەلىل ـ پاكىت چۈشۈرگىنى يوق، ئۇلارغا پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن شەك ـ شۈبھىسىز ھىدايەت (يەنى پەيغەمبەر ۋە قۇرئان) كەلگەن تۇرۇقلۇق، ئۇلار پەقەت گۇمانغىلا ۋە نەپسىلىرىنىڭ خاھىشىغىلا ئەگىشىدۇ[23].
تەرجىمە ھەيئىتى: بۇ بۇتلار پەقەت سىلەر ۋە ئاتا ـ بوۋاڭلار ئاتىۋالغان قۇرۇق ناملاردىنلا ئىبارەت بولۇپ، ئاللاھ بۇلار ھەققىدە ھېچبىر دەلىل ـ پاكىت چۈشۈرگىنى يوق، ئۇلارغا رەببى تەرىپىدىن شەك ـ شۈبھىسىز ھىدايەت كەلگەن تۇرۇقلۇق، ئۇلار پەقەت گۇمانغىلا ۋە نەپسىلىرىنىڭ خاھىشىغىلا ئەگىشىدۇ
ئەنەس ئالىم: ئۇلار پەقەت ئىسىملاردىنلا ئىبارەتتۇر، ئۇ ئىسىملارنى سىلەر ۋە ئاتا - بوۋىلىرىڭلار ئاتىۋالدىڭلار. ئاللاھ ئۇ ئىسىملار توغرىسىدا ھېچبىر دەلىل نازىل قىلمىدى. ئۇلار پەقەت گۇمانغا ۋە كۆڭۈللىرى ياقتۇرىدىغان نەرسىگىلا ئەگىشىدۇ. ھالبۇكى، ئۇلارغا رەببىدىن ھىدايەت كەلدى.
53 : 28 - ئايەت
كۆرۈش
وَمَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ ۖ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار مۇنداق ئاتاشتا ھېچقانداق ئىلىمگە ئىگە ئەمەس، ئۇلار پەقەت گۇمانغىلا ئاساسلىنىدۇ، گۇمان دېگەن ھەقنى ئىسپاتلاشتا ھېچ نەرسىگە يارىمايدۇ[28].
تەرجىمە ھەيئىتى: ھالبۇكى ئۇلار ھېچقانداق ئىلىمگە ئىگە ئەمەس، ئۇلار پەقەت گۇمانغىلا ئاساسلىنىدۇ، گۇمان دېگەن ھەقنى ئىسپاتلاشتا ھېچ نەرسىگە يارىمايدۇ
ئەنەس ئالىم: ھالبۇكى، ئۇلارنىڭ بۇ توغرىدا ھېچبىر ئىلمى يوق. ئۇلار گۇمانغىلا ئەگىشىدۇ. گۇمان بولسا، ھەقتىن ھېچ نەرسىنىڭ ئورنىنى ئالالمايدۇ.
قەمەر سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
54 : 26 - ئايەت
كۆرۈش
سَيَعْلَمُونَ غَدًا مَنِ الْكَذَّابُ الْأَشِرُ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار ئەتە (يەنى ئاخىرەتتە) كىمنىڭ يالغانچى، مۇتەكەببىر ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ[26].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار يېقىندا كىمنىڭ يالغانچى ۋە مۇتەكەببىر ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ
ئەنەس ئالىم: ئۇلار ئەتە ھاكاۋۇر يالغانچىنىڭ كىم ئىكەنلىكىنى ئوبدان بىلىدۇ.
ۋاقىئە سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
56 : 95 - ئايەت
كۆرۈش
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ
مۇھەممەد سالىھ: شەك ـ شۈبھىسىزكى، بۇ ئېنىق ھەقىقەتتۇر[95].
تەرجىمە ھەيئىتى: شەك ـ شۈبھىسىزكى، بۇ ئېنىق ھەقىقەتتۇر
ئەنەس ئالىم: شۈبھىسىزكى، بۇ قەتئىي ھەقىقەتتۇر.
مۇجادىلە سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
58 : 21 - ئايەت
كۆرۈش
كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي ۚ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ
مۇھەممەد سالىھ: ئاللاھ (لەۋھۇلمەھپۇزغا): «مەن ۋە مېنىڭ پەيغەمبەرلىرىم چوقۇم غەلىبە قىلىمىز» دەپ يازدى، ئاللاھ ھەقىقەتەن كۈچلۈكتۇر، غالىبتۇر[21].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئاللاھ : «مەن ۋە مېنىڭ پەيغەمبەرلىرىم چوقۇم غەلىبە قىلىمىز» دەپ يازدى، ئاللاھ ھەقىقەتەن كۈچلۈكتۇر، غالىبتۇر
ئەنەس ئالىم: ئاللاھ: «مەن چوقۇم غالىب كېلىمەن، ئەلچىلىرىممۇ غالىب كېلىدۇ» دەپ يازدى. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ كۈچلۈكتۇر، ئەزىزدۇر.
سەپ سۈرىسى 3 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
61 : 8 - ئايەت
كۆرۈش
يُرِيدُونَ لِيُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار ئاللاھنىڭ نۇرىنى (يەنى ئاللاھنىڭ دىنىنى ۋە نۇرلۇق شەرىئىتىنى) ئېغىزلىرى بىلەن ئۆچۈرۈۋەتمەكچى بولىدۇ، كاپىرلار يامان كۆرگەن تەقدىردىمۇ، ئاللاھ ئۆزىنىڭ نۇرىنى مۇكەممەل قىلغۇچىدۇر (يەنى ئۆزىنىڭ دىنىنى ئاشكارىلىغۇچىدۇر)[8].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار ئاللاھنىڭ نۇرىنى ئېغىزلىرى بىلەن ئۆچۈرۈۋەتمەكچى بولىدۇ، كاپىرلار يامان كۆرگەن تەقدىردىمۇ، ئاللاھ ئۆزىنىڭ نۇرىنى مۇكەممەل قىلغۇچىدۇر
ئەنەس ئالىم: ئۇلار ئاللاھنىڭ نۇرىنى ئېغىزلىرى بىلەن ئۆچۈرۈۋەتمەكچى بولىدۇ. ھالبۇكى، كافىرلار ياقتۇرمىسىمۇ ئاللاھ ئۆز نۇرىنى تاماملايدۇ.
61 : 9 - ئايەت
كۆرۈش
هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَىٰ وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ
مۇھەممەد سالىھ: مۇشرىكلار يامان كۆرگەن تەقدىردىمۇ، ئاللاھ ھەق دىننى بارلىق دىنلار ئۈستىدىن غالىب قىلىش ئۈچۈن پەيغەمبىرىنى ھىدايەت بىلەن ۋە ھەق دىن بىلەن ئەۋەتتى[9].
تەرجىمە ھەيئىتى: مۇشرىكلار يامان كۆرگەن تەقدىردىمۇ، ئاللاھ ھەق دىننى بارلىق دىنلار ئۈستىدىن غالىب قىلىش ئۈچۈن پەيغەمبىرىنى ھىدايەت بىلەن ۋە ھەق دىن بىلەن ئەۋەتتى
ئەنەس ئالىم: ئاللاھ شۇنداق زاتكى، ئۆزىنىڭ ئەلچىسىنى ھىدايەت ۋە ھەق دىن بىلەن ئەۋەتتى. ئاللاھ بۇنى مۇشرىكلار ياقتۇرمىسىمۇ پۈتۈن دىنلاردىن ئۈستۈن قىلىش ئۈچۈن قىلدى.
61 : 13 - ئايەت
كۆرۈش
وَأُخْرَىٰ تُحِبُّونَهَا ۖ نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَفَتْحٌ قَرِيبٌ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ
مۇھەممەد سالىھ: سىلەرگە (مەرھەمەت قىلىنىدىغان) سىلەر ياخشى كۆرىدىغان ئىككىنچى بىر نېمەت ئاللاھتىن كېلىدىغان نۇسرەت ۋە يېقىن غەلىبە (يەنى مەككىنىڭ پەتھى قىلىنىشى) دۇر، (ئى مۇھەممەد!) مۆمىنلەرگە (بۇ روشەن مەرھەمەت بىلەن) خۇشخەۋەر بەرگىن[13].
تەرجىمە ھەيئىتى: بۇلاردىن باشقا سىلەرگە، سىلەر ياخشى كۆرۈدىغان ئىككىنچى بىر نېمەت؛ ئاللاھتىن كېلىدىغان نۇسرەت ۋە يېقىن غەلىبە باردۇر، شۇنداق بولغانىكەن، مۇئمىنلارغا خۇش خەۋەر بەرگىن
ئەنەس ئالىم: سىلەر ياخشى كۆرىدىغان باشقا بىر نېمەتمۇ بار: ئاللاھنىڭ نۇسرىتى ۋە يېقىن پەتىھ. مۇئمىنلارغا خۇش خەۋەر بەرگىن.
جىن سۈرىسى 1 ئايەت
سۈرىنى ئېچىش
72 : 24 - ئايەت
كۆرۈش
حَتَّىٰ إِذَا رَأَوْا مَا يُوعَدُونَ فَسَيَعْلَمُونَ مَنْ أَضْعَفُ نَاصِرًا وَأَقَلُّ عَدَدًا
مۇھەممەد سالىھ: ئۇلار (يەنى مۇشرىكلار) ئاگاھلاندۇرۇلغان ئازابنى كۆرگەن چاغدا كىمنىڭ ياردەمچىسى ئاجىز ۋە سانى ئاز ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ»[24].
تەرجىمە ھەيئىتى: ئۇلار ئاگاھلاندۇرۇلغان ئازابنى كۆرگەن چاغدا كىمنىڭ ياردەمچىسىنىڭ ئاجىز ۋە سانى ئاز ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ»
ئەنەس ئالىم: مۇشرىكلار باشلىرىغا كېلىشى ۋەدە قىلىنغان ئازابنى كۆرگەن چاغلىرىدا ياردەمچىسى ئاجىز ۋە سانى ئاز بولغان كىشىنىڭ كىم ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ.